MTC HUIZEN
 
 
Multi Therapeutisch Centrum Huizen
035 52 413 89 (08.30u-12.00u)
Volg MTC Huizen op Facebook
Slapen

Een derde van ons leven brengen we door op bed.
"Een goede slaaphouding wordt gekenmerkt door handhaving van de normale stand van de wervelkolom. Omdat deze stand tijdens de slaap niet actief door de slaper te handhaven is, speelt het slaapsysteem daarbij een zeer belangrijke rol."
Pascal Mannekens in zijn boek : Rug en bed , Slaapsystemen en de preventie van rugklachten

Inhoud :

De eigenschappen van een bedsysteem
De eigenschappen van een bedsysteem, die bepalend zijn voor het functioneren van de slaap :
A) Conformiteit.
De conformiteit is het aanpassend vermogen van het bedsysteem aan de lichaamsvormen met als doel een adequate wervelkolomondersteuning. In een bedsysteem met een goede conformiteit zal de natuurlijke vorm van de wervelkolom worden gehandhaafd (plaatje van rechtop naar lig ). Dus de conformiteit bepaalt of men juist ligt.
C) De hysteresis
De hysteresis is een comfort-kengetal. De hysteresis geeft het energieverlies bij indrukken en terugveren van de matras. Een optimale hysteresis garandeert een goede veerkracht van de matras. Harde matrassen hebben een kleine hysteresis en zachte matrassen een hoge hysteresis.

D) Warmte-isolatie/regulatie.
Het warmte-isolatievermogen van een slaapsysteem wordt voornamelijk bepaald door de kern van de matras en is bepalend of onze lichaamstemperatuur tijdens de slaap constant blijft. De warmteregulatie is afhankelijk van de tijk met de vulmaterailen en de kern van de matras.
E) Vochtabsorptie en –doorlating.
De vochtabsorptie wordt bepaald door de toplagen van de matras. De vochtdoorlating door de matras. Per nacht geeft het menselijk lichaam ongeveer 250 ml oplopend tot een paar liter vocht af. Driekwart wordt afgevoerd via het dekbed, ongeveer 25% moet via de matras en de bedbodem worden afgevoerd.

B) Hardheid.
De hardheid van een matras bepaalt hoe diep we de matras bij een bepaalde kracht kunnen indrukken. Voor zwaardere mensen is harde matras meer geschikt, lichtgewichten slapen beter op een zachte matras.

Gewenning, persoonlijke smaak bepalen veelal of men een hardere of een zachter matras verkiest. De hardheid van
een matras mag de conformiteit niet nadelig beinvloeden.
Te zachte matras :

Op een te zachte matras treedt het “hangmateffect” op, omdat de wervelkolom niet naar behoren wordt ondersteund. Een te zachte matras zal het lichaam te veel omsluiten waardoor de bewegingsvrijheid en de vochtafvoer beperkt worden. Van houding veranderen in een zacht bed vraagt meer energie.
Te harde ondergrond :

Een harde matras heeft een zeer slechte conformiteit en onvoldoende elasticiteit. De rug vertoont een onnatuurlijke kromming in zijlig. Er ontstaan drukpunten op een aantal lichaamspunten.
In ruglig: achterhoofd, schouderblad, bilspieren en hielen.
In zijlig : schouderkop, ribben, heupkop, kopje kuitbeen en enkels.
Bij een harde matras kan men makkelijk van houding veranderen.

Andere bedeigenschappen:
Duurzaamheid. Matras en bedbodem gaan bij een goede kwaliteit minstens 10 jaar mee. Over het algemeen is er een sterke relatie tussen de prijs en duurzaamheid van een slaapsysteem. De matras vraagt op zichzelf weining onderhoud. Laat echter een matras regelmatig en goed luchten. Laat ook het bedtextiel de gehele dag luchten. Om de levensduur van de matras te bevorderen is het nodig hem te draaien in de lengte- en de breedterichting. Gebruik een moltondeken van goede kwaliteit.
Hanteerbaarheid. Het bed moet goed bereikbaar zijn bij het opmaken en het stofzuigen rondom en onder het bed. Het gewicht van de matras is van invloed op het omdraaien, verplaatsen van de matras.
Stabiliteit. Bij het veranderen van houding moet het slaapsysteem niet nadeinen.
Sterkte. De bodem van het slaapsysteem moet de neerploffende slaper kunnen opvangen.


Afmetingen :
  • Lengte bed: optimaal 20-30 centimeter groter dan de lichaamslengte.
  • Breedte éénpersoons bed: minimaal 90 cm of schouderbreedte plus minimaal 40 cm.
  • Breedte tweepersoons bed : minimaal 180 cm of 2 x schouderbreedte + 80cm.
  • Hoogte bed: Afstand matrasrand tot de vloer minstens 45 cm. Optimaal 55-60 cm.
  • Afstand onderkant bed en de vloer minstens 25 cm.
Ideale maten van een bed zijn niet alleen belangrijk voor het comfort, maar ook voor de rug. In een te kort bed kunt u niet rustig uitgestrekt liggen. Een te laag bed belast de rug bij het in- en uitstappen. Het opmaken gaat gemakkelijker wanneer het bed hoger staat.
Onderdelen bedsysteem.
Een bedsysteem bestaat uit het ledikant ,de bedbodem en de matras met tijk eromheen.

Ledikant.
Het ledikant is het frame waarin de bedbodem en de matras komen te liggen en moet dus voldoende stevig zijn. Tegenwoordig zijn de bedbodems op poten verkrijgbaar.

Bedbodems.
Boardbodems.
Eigenschappen : conformiteit en vochtdoorlating slecht.
Lattenbodems
A-Flexibel houten latten gemonteerd in flexibel rubberen of plastic ophangpunt.
B-Flexibel houten latten paarsgewijs gemonteerd in flexibel rubberen of plastic ophangpun.
C-Glasvezellatten paarsgewijs gemonteerd in stalen veer als ophangpunt.
Eigenschappen : conformiteit van A –matig, B- Goed tot C- Zeer goed.
Spiraalbedvering
A-Spiraalveren in de breedte gespannen.
B-Spiraalveren in de lengte gespannen.
Eigenschappen : conformiteit matig en een zeer goede vochtdoorlating.
Boxspring.
Eigenschappen : zachter dan andere matrasdragers.

Tijk.
De comfortlagen en de tijk vormen de buitenbekleding van de matras. Ze functioneren als een verlengstuk van onze huid. Materialen, die worden gebruikt :
Wol : Goede warmte isolatie Anti-reumatische eigenschappen.
Zijde: Koel. Geen warmte isolatie.Goede ventilerende werking Anti-allergische werking.
Katoen : Minder warmte isolatie.Goede ventilatie. Huidvriendelijk.


Waterbed
3 verschillende waterbedden: hardside, softside en lichtgewicht benoemd naar de bedomranding.
Waterbedden zijn hoog , half of laag gestabiliseerd. Wat bepaalt hoe hevig een waterbed nadeint.
Slapen op een waterbed geeft een zodanige drukverdeling dat het bekken dieper zal inzakken dan op een normale matras. Het waterbed biedt geen optimale ondersteuning van de wervelkolom en veroorzaakt een doorhangeffect. In een waterbed zult u ook minder bewegen. Indien u om een bepaalde medische reden (dus niet bij rugklachten) toch op een waterbed wenst te slapen, slaapt u het best op een maximaal gestabiliseerd duo-systeem: een waterbed met twee aparte éénpersoons-watermatrassen.
Eigenschappen : matige conformiteit ( doorhangeffect), moeilijk omdraaien in bed en opstaan uit bed.Slechte vochtregulatie.
Veel mensen die op een waterbed slapen, willen nooit meer anders. Anderen krijgen er rugklachten van.

De slaaphouding
De slaapfase dient ondermeer om lichaam en geest de kans te geven om te herstellen van de dag. Tijdens het liggen is de druk op de tussenwervelschijven het kleinst, de schijven kunnen dan vocht en voeding opnemen, zodat ze hun elasticiteit kunnen bewaren. De ideale slaaphouding is uiteraard sterk afhankelijk van persoonlijke lichaamsfactoren.
Op de rug slapen
Ruglig is een ideale slaaphouding. Slapen op de rug heeft als voordeel dat het lichaamsgewicht over een zo groot mogelijk oppervlakte verdeeld wordt.
Op de zijde slapen
Op de zijde slapen met enigszins opgetrokken knieën en de onderste arm voor de borst is een ideale slaaphouding. Let er wel op dat de matras en het hoofdkussen het lichaam op een goede manier ondersteunen. Op de zijde slapen met de onderste arm achter de rug gedraaid is niet gezond.
Op de buik slapen
Slapen op de buik wordt afgeraden. Wanneer u op uw buik slaapt ligt de nek in een sterke draai. De kromming in de lenden vergroot, u ligt met een holle rug. Vroeg of laat zal deze houding rug- en/of nekklachten geven. Net als bij zitten is variatie goed voor de rug. Rug- en zijliggers kunnen gerust zijn: ze bewegen ongemerkt tot 60 keer per nacht. Buikslapers hebben de neiging om in die houding te blijven liggen. Het slapen met de armen achter het hoofd, of het hoofd rustend op de armen kan aanleiding geven tot pijnlijke schouders of armen.

Aandachtspunten bij kiezen kussen.

Bij het kiezen van een goed kussen moet u rekening houden met:
- de schouderbreedte van de persoon
- de lighouding
- het onderliggende slaapsysteem
Bijvoorbeeld:
- bij ruglig mag het kussen relatief dun zijn
- in zijlig moet het kussen dikker zijn
- hoe harder het systeem, hoe minder diep de schouder kan inzakken in de matras en hoe dikker het kussen moet zijn.

Slaaphouding verraadt persoonlijkheid
Wetenschappers denken dat de houding waarin iemand gaat slapen een belangrijke aanwijzing geeft de persoonlijkheid van de slaper. Het "Sleep Assessment and Advisory Service" analyseerde 6 gebruikelijke slaaphoudingen en ontdekte dat bij elk van deze houdingen een bepaalde persoonlijkheid paste.

De 6 gebruikelijke slaaphoudingen en hun karaktereigenschappen zijn:
Foetus.(41% van de mensen slaapt in deze houding)
Opgerold in zijlig. In deze houding ligt twee keer zoveel vrouwen als mannen. De persoon is hard van buiten , zacht van binnen. In eerste instantie verlegen, maar daarna ontspannen.
Boomstam.(15 %)
Slaapt in zijlig met beide armen langs het lichaam. Sociaal en makkelijk in de omgang. Hoort graag ergens bij en is niet bang voor vreemden.
Smacht. (13 %)
Zijlig met beide armen voor het lichaam. Deze slaper heeft een open karakter, maar is ook achterdochtig. Heeft tijd nodig om tot een standpunt te bepalen, maar wijzigt dit dan zelden.
Soldaat. (8%)
Ruglig met beide armen langs het lichaam gepind. Rustige en gereserveerd persoon. Houdt niet van drukte, stelt hoge eisen aan zichzelf en anderen.
Vrije val. (7%)
Buiklig met beide handen rond het kussen. Kuddedier. Is snel nerveus en kan slecht tegen kritiek en extreme situaties.
Zeester. (5%)
Ruglig met beide handen omhoog op het kussen. Deze slaper maakt makkelijk vrienden. Is behulpzaam en een goede luisteraar. Staat niet graag in het centrum van de belangstelling.

Effect slaaphouding op de gezondheid
De slaaphouding type vrije val is goed voor de spijsvertering, terwijl het type zeester en soldaat mogelijk sneller leidt tot snurken en een slechte nachtrust.

Matras
Een matras bestaat uit een kern met eventueel een of meer deklagen, waaromheen een hoes, de tijk, is aangebracht.
Schuim matrassen

Schuim matrassen hebben een stugge ligging. De matras heeft een open structuur. Het schuim heeft een bepaalde dichtheid.
Polyethermatras.
Polyether is een synthetisch schuimmateriaal.
Eigenschappen : matige conformiteit, redelijke vochtdoorlating.
HR-schuimmatras
Schuimmatras met aangepaste densiteit.
Minimaal 12 cm dik en minimaal soortelijk gewicht van 40-50kg/cm3.
Eigenschappen : redelijke conformiteit.
Opbouw Schuim matrassen:

  1. Tijk toplaag uit katoen
  2. Tijklagen van wol of dacron
  3. Kern van 19cm schuim
  4. Afritsbare tijk
Latexmatras.
Latex met 60-80% natuurlatex.
Eigenschappen : goede conformiteit, goed warmte-isolerend en voldoende vochtdoorlatend. Bij een hoog gehalte natuurlatex de beste conformiteit.
Opbouw Latex matrassen:
  1. Tijk toplaag uit katoen
  2. Tijklagen van wol of dacron
  3. Rubber kern bestaande uit zones
  4. Toplaag van latex
  5. Afritsbare tijk
Binnenveringmatrassen.
Eigenschappen : Goede ventilatie, minst warmte-isolerend. Pocketverenkernen hebben de hoogste punt-elasticiteit.
Soorten:
  • Matras met biconische veer.
  • Matras met endless-verenkern.
  • Matras met combiveer.
  • Matras met pocketveer.
De binnenveringsmatras
De binnenveringsmatras is een eenvoudige matras met een voordelige prijs en kan zwaar belast worden.
Opbouw Binnenveringsmatras.
  1. Afdeklaag van schuim
  2. Drukverdeler uit vilt
  3. Binnenvering uit geharde veren
  4. Kern met <>120 veren per m2
  5. Afritsbare tijk
De pocketvering matras
De pocketvering matras is een binnenveringsmatras die zich onderscheid door de soepelheid, hoogste puntelasticiteit van alle matrastypen en een goede ventilatie.
Opbouw Pocketvering matras:
  1. Tijk toplaag uit katoen
  2. Tijklagen van wol of dacron
  3. Afdeklaag van schuim of latex
  4. Drukverdeler van vilt of jute
  5. Kern van <> 350 veren per m2
  6. Afritsbare tijk

Bedsystemen
Combinaties : Oordeel Indien
vaste lattenbodem :
+ polyethermatras zeer hard
dwarsgespannen spiraaldraadmat :
+ schuimrubbermatras (latex) goed
+ enkeldradige binnenveringmatras goed
+ biconische-binnenveringmatras goed
+ combiverenmatras goed
+ pocketverenmatras goed
verende en kantelende lattenbodem :
+ polyethermatras mogelijk
+ schuimrubbermatras (latex) zeer goed
+ enkeldradige binnenveringmatras mogelijk 2
+ biconische-binnenveringmatras mogelijk 2
+ combiverenmatras goed 1,2
+ pocketverenmatras zeer goed 1,2
Boxspring :
+ enkeldradige binnenveringmatras matig
+ biconische-binnenveringmatras matig
+ combiverenmatras goed
+ pocketverenmatras zeer goed
verstelbare bedbodem :
+ schuimrubbermatras (latex) zeer goed
+ enkeldradige binnenveringmatras mogelijk 1,2
+ combiverenmatras goed 1,2
+ pocketverenmatras zeer goed 1,2
waterbed matig
1 = met aangepaste matrashoes
2 = met aangepaste lattenbodem met 28 latten

Kussen
Ook uw nek heeft een goede ondersteuning nodig om 'doorzakken' te vermijden. Om de nek optimaal te ontlasten moet een hoofdkussen de holte onder de hals opvullen. Het moet het niveauverschil tussen matras enerzijds en hoofd/nek anderzijds opvangen. Uw hals zal het minst belast worden wanneer het hoofd in het verlengde van de wervelzuil ligt.
Soorten kussens:
Dons- en verenkussen
Eigenschappen : makkelijk vervormbaar. Bij een kussen met een flexibele vulling kan de inhoud zich aanpassen aan het onderliggende systeem en aan de slaaphouding van de persoon. Op deze manier komt de ondersteuning terecht ter hoogte van de nek wanneer u het kussen eens goed opschudt.
Latexhoofdkussen
Eigenschappen: goede ondersteuning, goed warmte-isolerend. Latexhoofdkussens zijn er in verschillende vormen, hardheden en diktes.
Rolkussen
Zachte nekrol geplaatst tussen het kussen en de kussensloop wanneer het gewone hoofdkussen geen adequate steun geeft.
Er bestaan ook hoofdkussens waarbij deze nekrol is ingebouwd in het hoofdkussen. De rolkussen is nuttig bij mensen bij wie de nekbuiging de symptomen verergert.
Orthopedisch hoofdkussen
Voorgevormd kussen om de nekholte te ondersteunen. Bij dit hoofdkussen moet men rekening houden met een gewenningsperiode. Een voorgevormd kussen blijkt vooral effectief te zijn bij mensen met duidelijke vormafwijkingen en bewegingsbeperkingen.

Referenties:
Boer W.A. den, G.H. Slot, Kan een waterbed bij rugklachten nuttig zijn?
Gallacchi G.,Evaluation eines Kopfkissens bei zervikalen Beschwerden. Umfrage bei 1500 Patienten.
Hanni A., Berner Zeitung 19-01-1995.
Laser T.L. ,Behandlung der nachtlichen Cervicalmigraine durch spezielle Nackenlagerung.
Lavin RA, Pappagallo M, Kuhlemeier KV,Cervical Pain: a Comparison of Three Pillows, Arch Phys Med Rehabil 1997 Feb;78(2):193-8.
Kirch Karl, Schlafstörungen natürlich behandeln; Gräfe und Unzer Verlag, München, 1991.
Mannekens, P., Rug en bed, De Tijdstroom Educatief, Utrecht, 1996.
Mühlbauer Hedi, Hoy Lea, Ranft Martina -Die liegende Körperhaltung.
Smythe, H.,Nackenprobleme und ubertragener Nackenschmerz.
Schulz Hartmut,Dr.med. Kursawe Hubertus, Wilde-Frentz Johanna - Warum kann ich nicht schlafen?; Piper, München.
Schmerzt der Nacken, kann es am Kopfkissen liegen.




Laatste wijziging:__-__-____ M. de Kogel JavaScript DHTML Menu Powered by Milonic