Nieuwe behandeling voor patiënt met artrose
Mensen die door artrose (gewrichtsslijtage) van de heup of knie weinig meer kunnen, hebben meer baat bij de zogenaamde ‘GRADIT-behandeling’ dan bij de standaardbehandeling volgens de richtlijn fysiotherapie. GRADIT is er op gericht om patiënten stapsgewijs hun activiteiten te laten opvoeren. Fysiotherapeuten kunnen bij artrose-patiënten die lichamelijk slecht functioneren beter kiezen voor die nieuwe behandeling.

Gebrekkige therapietrouw
Ruim 650.000 Nederlanders hebben last van artrose, de meest voorkomende vorm van reuma in Nederland (www.reumafonds.nl). In 2001 stond artrose samen met migraine en hoge bloeddruk bovenaan de lijst van zelf-gerapporteerde chronische aandoeningen (Tweede Nationale Studie, 2001).Vergrijzing, overgewicht en te weinig beweging zullen naar verwachting in de toekomst leiden tot een forse toename van het aantal artrose-patiënten. Bij artrose gaat het gewrichtskraakbeen in kwaliteit achteruit en op den duur kan het zelfs verdwijnen. Dat leidt tot pijnklachten, gewrichtsstijfheid, spierzwakte, beperkingen in het dagelijks leven en een inactieve levensstijl. Die inactiviteit kan de klachten vervolgens nog eens versterken. Onder ouderen is het de meest voorkomende gewrichtsaandoening, maar er zijn in Nederland naar schatting ook 25.000 jonge patiënten (25 tot 44 jaar).

De belangrijkste doelen bij het behandelen van artrose zijn het controleren van de pijn, het verbeteren van het functioneren en het verminderen van beperkingen. Normaalgesproken bestaat de behandeling bij de fysiotherapeut uit oefentherapie om spieren te versterken, ‘huiswerkoefeningen’ en informatie en advies. Hoewel die aanpak op de korte termijn effectief is, blijkt het vasthouden van het behandelingseffect op de lange termijn altijd lastig. Gebrekkige therapietrouw (mensen doen hun huiswerkoefeningen na een poosje niet meer) is daarbij waarschijnlijk de boosdoener.

Niet klagen over pijn
Bij GRADIT bekijken patiënten samen met de fysiotherapeut welke activiteiten ze het belangrijkste vinden, en bij welke ze het meeste last hebben. Vervolgens kiezen ze er drie uit, bijvoorbeeld lopen, fietsen en tuinieren, waarvan de intensiteit dan stapsgewijs wordt opgevoerd. Bijvoorbeeld elke dag een minuut meer wandelen, onafhankelijk van de hoeveelheid pijn. Daarnaast krijgen patiënten oefeningen om de spierkracht en gewrichtsmobiliteit te verbeteren. Ze krijgen een grote eigen verantwoordelijkheid, de fysiotherapeut treedt op als ‘coach’ die actief gedrag beloont met complimenten en aanmoedigingen en ongewenst gedrag, zoals richten op pijn en daarover klagen, probeert ‘uit te doven’ door het te negeren. Na afloop van de behandeling komen de patiënten nog vijf tot zeven keer terug bij de fysiotherapeut.

Gradit effectiever, Minder pijn en beperkingen
Bij patiënten die veel moeite hadden met bijvoorbeeld lopen, fietsen of traplopen, blijkt GRADIT effectiever.[1] De behandeling blijkt bij alle patiënten te leiden tot een hogere therapietrouw: na een jaar deed 56% van de GRADIT-patiënten nog steeds hun oefeningen, tegenover 33% van de mensen die volgens de conventionele oefentherapie waren behandeld.[1].
Ook op korte en middellange termijn vermindert de GRADIT-behandeling de pijn en beperkingen meer dan de met de conventionele behandeling met oefentherapie.[3] Bovendien blijkt dat het risico op een gewrichtsvervangende operatie bij mensen met heup- artrose die de GRADIT-behandeling krijgen bijna drie keer zo laag is.[3] Het betekent dat een gericht oefenprogramma een gewrichtsvervangende operatie kan voorkomen, of in ieder geval kan uitstellen. Het Reumafonds is ook zeer verheugd met het resultaat van het onderzoek en hoopt dat de behandeling in de praktijk toegepast zal worden.

MTC en de GRADIT aanpak
Mans de Kogel van het MTC Huizen is gespecialiseerd in de GRADIT behandeling en heeft meegedaan aan onderstaand onderzoek van Mevrouw Veenhof.[1]
Hier kunt u afspraak maken.

Referentie
1-Pisters MF, Veenhof C, Schellevis FG, et al. Long-term effectiveness of exercise therapy in patients with osteoarthritis of the hip or knee: A randomized controlled trial comparing two different physical therapy interventions. Osteoarthritis Cartilage 2010 May 17.
2-Pisters MF, Veenhof C, de Bakker DH, et al. Behavioural graded activity results in better exercise adherence and more physical activity than usual care in people with osteoarthritis: a cluster-randomised trial. J Physiother 2010; 56(1):41-7.
3-Cindy Veenhof, The effectiveness of behavioral graded activity in patients with osteoarthritis of hip or knee