Knie-instabiliteit extra risicofactor in effectieve behandeling van patiënten met knie-artrose	14 januari 2007
	Martin van der Esch heeft in zijn promotieonderzoek ontdekt dat door ook te onderzoeken op knie-instabiliteit en hiervoor gericht te behandelen de effectiviteit van de fysiotherapie kan toenemen. Van der Esch onderzocht bij 150 patiënten die in het Jan van Breemen Instituut onder behandeling waren voor knie-artrose de mate van knie-instabiliteit. Voor het meten van deze knie-instabiliteit bestond nog geen vaststaand instrument. Van der Esch ontwikkelde hiervoor een methode die vier aspecten meeneemt. Zo keek hij naar de spierkracht van de bovenbeenspieren, de rekbaarheid (laxiteit) van de knie kapsels en banden, het bewegingsgevoel (proprioceptie) van de knie en de beweging van de knie tijdens het lopen. Uiteindelijk vond van der Esch dat bij 150 patiënten deze vier aspecten een belangrijke rol spelen in het dagelijks functioneren. Bij 11% van de patiënten was er zelfs sprake van een extreme instabiliteit. Op dit moment vindt vervolgonderzoek plaats naar de juiste behandeling voor de knie-instabiliteit naast de gebruikelijke spierversterkende therapie.

	Tips bij lage rugpijn	14 december 2007
	Lage rugpijn gaat meestal binnen twee tot zes weken vanzelf over. Een actieve aanpak en een positieve instelling kunnen het herstel bevorderen. Probeer in beweging te blijven en door te gaan met uw dagelijkse bezigheden, ook al heeft u pijn. Blijf zeker niet de hele dag op bed liggen. Daardoor verzwakken uw spieren en dat vertraagt het herstel. Let op uw houding en bewegingen. Als u door de pijn geen goede houding kunt vinden, probeer dan op uw rug te liggen met een paar kussens onder uw knieën of op uw zij met half opgetrokken benen. Om uit bed te komen gaat u eerst op uw zij liggen. Steek dan uw benen over de rand van het bed en druk uzelf met beide armen zijwaarts omhoog. Om te gaan liggen maakt u dezelfde bewegingen in omgekeerde richting. Als u wilt zitten, neem dan een rechte stoel, liefst met armleuningen zodat u zich bij het opstaan gemakkelijk kunt opdrukken. Probeer te zitten met rechte rug en ingetrokken buik. Zet bij het opstaan uw handen op de leuningen en schuif naar het puntje van uw stoel. Zet één voet vlak onder de stoel en de andere voet wat naar voren. Probeer met gestrekte rug op te staan. Als u iets moet optillen, buig dan door uw knieën en til met rechte rug. Houd het voorwerp dat u optilt dicht bij uw lichaam (niet met vooruitgestrekte armen tillen). Til niet te veel tegelijk en draag geen zware dingen over grote afstanden, maar maak tussenstops. Voorkom gelijktijdig draaien en buigen van de rug. Als u zit en iets wilt oprapen dat naast of achter u ligt, sta dan eerst op, draai om en buig door uw knieën. Als u uit de auto stapt, zorg dan dat u tegelijkertijd uw lichaam en benen een kwartslag draait. Zet uw voeten op de grond en zoek met uw handen steun voordat u gaat staan.

	Hoeveel moet je per dag bewegen?	11 december 2007
	Voor een goede gezondheid moeten volwassenen minstens 30 minuten per dag lichaamsbeweging nemen. Dit mag verspreid worden over de dag, met minimaal 10 minuten bewegen na elkaar. Voor kinderen en jongeren luidt de aanbeveling om minstens 60 minuten of een uur per dag te bewegen. De voordelen van lichaamsbeweging zijn: Lichaamsbeweging vermindert je kans op hart- en vaatziekten, te hoge bloeddruk, osteoporose, overgewicht, dikke darmkanker en diabetes type2. Sport en lichaamsbeweging verbeteren je lichaamssamenstelling: je krijgt immers minder lichaamsvet, meer spiermassa en verstevigt je botten. Lichaamsbeweging werkt positief bij stress en werkt ontspannend. Lichaamsbeweging vermindert de kans op depressie. Sporten zorgt ervoor dat je beter slaapt. Regelmatig bewegen gecombineerd met een evenwichtige voeding zorgt er mee voor dat je gezond en fit blijft. Om deze voordelen te bekomen is een activiteit met een matige fysieke inspanning voldoende: fietsen, stevig doorstappen, zwemmen, dansen, trappen lopen... De beste manier om aan de norm te voldoen, is niet alleen te gaan sporten maar ook de lichamelijke activiteit te integreren in het dagelijks leven (met de fiets naar school of werk, te voet boodschappen doen, de trap nemen in plaats van de lift of de roltrap). Of een activiteit voor jou een matige fysieke activiteit is, kan je zelf berekenen. Eerst bereken je je maximale polsslag of hartfrequentie door je leeftijd met 220 te verminderen: '220 - je leeftijd = je maximale hartfrequentie'. Meet dan tijdens een activiteit je polsslag. Bij het uitvoeren van een matige fysieke activiteit moet je polsslag tussen 55 procent en 69 procent van je maximale hartfrequentie liggen.

	Gratis Fysiofitheidscan	14 december 2007
	Beweging is goed voor de gezondheid. Dat is bekend. Maar hoeveel of hoe weinig beweging is goed voor úw gezondheid? En hoe fit bent u eigenlijk? Om hier achter te komen is er de Fysiofitheidscan, ontwikkeld door de fysiotherapeuten in samenwerking met TNO. De Fysiofitheidscan is een instrument waarmee de fysiotherapeut een beweegadvies op maat kan geven. Iedereen kan deze fittest doen. Of u nu wekelijks intensief sport of (nog) helemaal niets aan beweging doet. Binnen een half uur en in zeven stappen leert u uw fitheid kennen. Na afloop van de test worden de resultaten besproken en krijgt u een persoonlijk bewegingsadvies. Ervaar hoe makkelijk u uw conditie kunt verbeteren. Gratis fittest Menzis promoot onze Fysiofitheidscanmet radiocommercials. De consument die bij Menzis aanvullend verzekerd is kan gratis deze fittest doen. Bent u ouder dan 18 jaar en heeft u een aanvullende verzekering ExtraVerzorgd of JongerenVerzorgd? Dan kunt u in 2008 bij het MTC Huizen eenmaal aan deze test meedoen, helemaal gratis! Als u een afspraak hebt gemaakt, kunt u op vertoon van uw zorgpas en polisblad gratis gebruik maken van de fysiofitheidstest. . De Fysiofitheidscan is beschikbaar vanaf 1 januari 2008.

	Actieve computergames helpen kinderen de beweegnorm te halen	27 november 2007
	Actieve computergames kunnen kinderen helpen genoeg te bewegen. De games Xerbike, Lasersquash, ApartGame en Dance Dance Revolution zijn intensief genoeg en bieden voldoende speelplezier om als vorm van bewegingsstimulering in te zetten. In opdracht van de gemeente Eindhoven heeft TNO voor zes actieve computergames onderzocht of deze intensief genoeg zijn om bij te dragen aan het halen van de Nederlandse Norm voor Gezond Bewegen voor kinderen (iedere dag minimaal 60 minuten tenminste matig lichamelijk actief). Kinderen van zeven tot dertien jaar van basisschool De Boschuil te Eindhoven testten de volgende games: Xerbike, Lasersquash, ApartGame en Dance Dance Revolution, EyeToy (beach volleybal) en Wii (tennis). Voldoende intensief Door onder meer de zuurstofopname te meten gedurende het spelen, is gekeken welke computergames kinderen voldoende intensief laten bewegen. Xerbike, Lasersquash, ApartGame en Dance Dance Revolution blijken alle voldoende intensief om bij te dragen aan het behalen van de beweegnorm voor kinderen. Speelplezier Ook is gekeken naar het plezier dat kinderen beleven aan de games. Zowel jongens als meisjes vinden Laserquash het leukst, op de voet gevolgd door Apartgame en Wii. De uitdaging die de computergame biedt, blijkt van doorslaggevend belang. Bij het ontwikkelen van nieuwe, actieve computergames is het aan te bevelen verschillende levels aan te brengen. Kinderen kunnen zo op hun eigen niveau instappen en zullen langere tijd geboeid blijven door de computergame en het daardoor langer en met meer plezier spelen. Of de computergames ook op de lange termijn aanzetten tot meer bewegen en of dit ook voor andere (leeftijd)groepen geldt, zal nader onderzocht moeten worden. Ook kan vervolgonderzoek uitwijzen of actieve computergames kinderen helpen in de strijd tegen overgewicht.

	Leven met COPD vraagt om lef	09 november 2007
	COPD is een ziekte die veel ongemak met zich meebrengt. Toch lukt het een deel van de patiënten er goed mee te leven. Dat vraagt wel om lef: een actieve instelling en vertrouwen om met kortademigheid en andere klachten om te gaan. COPD is een Engelse afkorting voor chronische obstructieve longziekten: Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Chronische obstructieve longziekten worden gekenmerkt door een vernauwing van de luchtwegen die de ademhaling beperkt. De luchtwegvernauwing is permanent en grotendeels onomkeerbaar. Chronische bronchitis en emfyseem zijn de belangrijkste aandoeningen die tot COPD worden gerekend. Kenmerkende klachten zijn: chronisch hoesten, overmatige slijmproductie en een chronische kortademigheid. COPD komt vooral voor op oudere leeftijd en heeft een progressief verloop. In Nederland leven circa 320.000 mensen met een diagnose COPD. Wereldwijd is COPD de vierde doodsoorzaak. Sinds 2001 volgt het NIVEL de situatie van mensen met astma en COPD in Nederland. Hiervoor is een panel samengesteld van mensen met een medische diagnose astma of COPD. Bij deze mensen wordt jaarlijks op vaste tijdstippen informatie verzameld over hun kwaliteit van leven, maatschappelijke positie, zelfzorg en zorggebruik. Het onderzoek wordt uitgevoerd met subsidie van het Astma Fonds. Grote verschillen Mensen met COPD ervaren de kwaliteit van hun leven zeer verschillend. Dit hangt natuurlijk samen met de ernst van de COPD. Maar ook met het vertrouwen dat ze hebben in hun eigen mogelijkheden om met kortademigheid om te gaan. Mensen die het gevoel hebben dat zij hun kortademigheid op een positieve manier kunnen beïnvloeden of onder controle houden – dit heet self-efficacy, je kan het ook lef noemen - hebben minder fysieke klachten, minder mentale problemen, voelen zich vitaler en hebben minder last van hun COPD in het sociale leven. Iemand met COPD verwoordde het zo: “Ik moet er méé leven, maar ik wil er niet náár leven.” Monique Heijmans (onderzoeker bij het NIVEL): “Lef krijgen, valt te leren. COPD patiënten willen dit vaak ook leren. Voor zorgverleners ligt hier een belangrijke taak.”

	Adembenemend, beweegprogramma versus longrevalidatie	1 november 2007
	Tijdens de tweedaagse nascholing voor huisartsen en praktijkondersteuners in Lunteren gaven Norbert Ijkelenstam, kaderhuisarts Astma/COPD, Mans de Kogel, fysiotherapeut en Anneke van Slobbe een presentatie over de stand van zaken met betrekking tot longrevalidatie en beweegprogramma’s COPD, zoals gepropageerd in de recente COPD standaard van het NHG. De lezing bestond uit 3 powerpointpresentaties. Allereerst gaf Norbert IJkelenstam een presentatie over de indicaties en het nut van longrevalidatie en beweegprogramma’s COPD. Hij maakte duidelijk dat beweegprogramma’s alleen niet voldoende zijn, maar dat beweegprogramma’s met daarbij ook aandacht voor zelfmanagement belangrijk is. Vervolgens presenteerde Mans de Kogel, fysiotherapeut van het MTC Huizen, het beweegprogramma voor COPD patiënten in stadium GOLD 0-I-II. Hij vertelde o.a over de eisen die aan een beweegrpogramma gesteld moeten worden en hoe het beweegprogramma in zijn praktijk vorm is gegeven. Het mag als voorbeeld dienen voor andere beweegprogramma’s in Nederland. Bij het opzetten van het programma is hij gesteund op de ervaringen met het revalidatie/reactivatie programma binnen het MASCO project van Tergooiziekenhuizen locatie Blaricum. Als laatste spreker liet Anneke van Slobbe, longfysiotherapeute in Tergooiziekenhuizen locatie Blaricum, een presentatie zien over hoe een longrevalidatieprogramma voor ernstige COPD patiënten (GOLD III en IV) er in grote lijnen uitziet. Zij zal aangeven wat de kwaliteitseisen en de behandedoelen ervoor zijn.

	Boekentas mag maar 15 % van lichaamsgewicht wegen	29 oktober 2007
	Om gezondheidsproblemen te voorkomen mag een boekentas of rugzak maximaal 15 procent van het lichaamsgewicht wegen van het kind dat ze draagt. Bij het dragen van een zwaardere rugzak treden al na tien minuten de eerste tekenen van vermoeidheid op. Dat blijkt uit onderzoek dat gepubliceerd staat in het vakblad Journal of Electromyography and Kinesiology en samengevat is in Bodytalk. In Vlaanderen hanteren zowel de Vlaamse Confederatie van Ouders en Ouderverenigingen (VCOV) als het onderwijsblad Klasse 10 procent van het lichaamsgewicht als maximumgrens. Uit een weegactie van het VCOV enkele jaren geleden bleek dat liefst twee leerlingen op de drie een te zware boekentas droeg. Dit is volgens het VCOC een van de redenen dat meer dan de helft van de 14-jarigen rugklachten heeft.

	Behandelrichtlijnen artsen worden openbaar	13 september 2007
	Mensen die willen weten welke behandelrichtlijnen voor verschillende ziekten artsen moeten hanteren, kunnen vanaf donderdag terecht op artsennet.nl. Artsennet, onderdeel van de artsenorganisatie KNMG, heeft dat woensdag bekendgemaakt. Tot nu toe was de site alleen toegankelijk voor dokters, maar Artsennet vindt dat niet meer van deze tijd. Niet alleen de richtlijnen voor huisartsen en specialisten worden genoemd, maar ook die voor apothekers en fysiotherapeuten.

	Fitness verjongt spieren oudere mensen aanzienlijk	21 augustus 2007
	De spieren van oudere mensen verjongen aanzienlijk als ze twee keer per week gaan fitnessen. Daarmee kan fitness een oplossing bieden voor de vele valpartijen van ouderen. Dat blijkt uit een recente studie. In een Amerikaans-Canadees onderzoek vergeleken wetenschappers de spierkracht van een groep 65-plussers met die van een groep volwassenen van 20 tot 35 jaar. Bij de eerste meting lag de spierkracht van de ouderen 59 procent lager dan die van de jongere deelnemers. Vervolgens ging de oudere groep zes maanden lang twee keer per week een uurtje fitnessen. Daarna bleek dat hun spierkracht met bijna 50 procent was toegenomen. Fitness kan dus de vele valpartijen van ouderen helpen voorkomen. De valpartijen zijn vaak het gevolg van de natuurlijke spierafbraak in de loop der jaren.< /td>

	Werken op de laptop: spaar uw rug en hals	2 augustus 2007
	Diverse studies tonen aan dat bij gebruikers van laptops meer lichamelijke klachten voorkomen dan bij gewone computergebruikers. Dat zou te maken hebben met het feit dat toetsenbord en scherm te dicht bij elkaar staan. Bovendien bestaat de neiging om de laptop op een gewone tafel of zelfs op de schoot te plaatsen. Daardoor is het bijna onmogelijk om tegelijk een gunstige houding voor armen en handen en voor hoofd en hals te vinden. De gebruiker moet het hoofd voorwaarts kantelen om goed op het scherm te kunnen kijken. Ook de nek, schouders en bovenrug doen vaak mee waardoor een voorovergebogen houding ontstaat. Het gevolg is een statische belasting op de nek-, bovenrug- en schouderspieren gedurende het werken met de laptop. Verder is het aanpassen van de oog-scherm afstand door het verplaatsen van het beeldscherm maar heel beperkt mogelijk. Ook het scrollen en klikken met de ingebouwde muisfunctionaliteit zou niet zo gunstig zijn voor de spieren. Belangrijk is om de laptop op ooghoogte op uw bureau te zetten. Ideaal is een licht hellend vlak. Door de aangepaste hoogte van het scherm moet de nek minder gebogen worden. Onderzoek toont aan dat een laptopsteun gemiddeld 24% minder belasting ter hoogte van de ruggenwervels C7-T1 geeft. De ervaren vermoeidheid in de nek is gemiddeld 17% lager bij een laptopstation. Doorgaans wordt aanbevolen niet langer dan twee uur per dag met een laptop te werken. Indien u de laptop langer gebruikt, is het aan te raden om een laptopstation te gebruiken of alleszins een vrijstaand toetsenbord en externe muis. Overweeg ook een grotere monitor als u op kantoor werkt.

	Goede gymles basis van gezond leven’	18 augustus 2007
	Kinderen in Nederland worden steeds dikker. Ondertussen blijkt uit onderzoek dat ruim een derde van de basisschoolleerlingen geen gymnastiekles krijgt van een vakleerkracht, maar van de groepsdocent. Terwijl juist de vakleerkracht er op getraind is om (te dikke) kinderen die niet makkelijk bewegen ook mee te krijgen met de groep. Bewegingsonderwijs op de basisschool heeft aantoonbaar positieve effecten op de volksgezondheid. Dat begint met gymnastiekles in groep vier. Een goede lichamelijke opvoeding leidt tot een sportend, een bewegend leven tot op oudere leeftijd.

	Veel meer chronisch zieken in 2025	10 augustus 2007
	Het aantal mensen met een chronische ziekte zal de komende 20 jaar flink toenemen. Grotendeels komt dit door de vergrijzing van de bevolking, maar ook ongezond gedrag speelt een belangrijke rol. Naar verwachting hebben in 2025 ruim 2,5 miljoen mensen diabetes, osteoporose (botontkalking) of COPD (chronische obstructieve longziekten). Dit blijkt uit nieuw onderzoek van het RIVM. Als de huidige stijging van het aantal mensen met overgewicht in hetzelfde tempo doorzet, neemt het aantal mensen met diabetes (suikerziekte) toe met ruim 70% naar 940.000 in 2025. Wanneer de stijging in overgewicht verder toeneemt, kan dit aantal zelfs boven het miljoen uitkomen. Osteoporose is een ziekte waarbij het skelet brozer wordt. De ziekte komt vooral bij ouderen voor. Het aantal mensen met osteoporose zal naar verwachting stijgen van 850.000 in 2005 tot ongeveer 1.200.000 in 2025. Dit is een toename van 40%. De belangrijkste reden voor deze toename zit vooral in de vergrijzing. In 2025 is naar verwachting één op de vijf Nederlanders 65+, in 2005 was dit één op de zeven Nederlanders. Voor COPD (chronische obstructieve longziekten) wordt bij mannen een stijging met 12% verwacht (35.000 extra gevallen) en bij vrouwen een stijging met ruim 30% (52.000 extra gevallen). Net als longkanker hangt COPD sterk samen met roken. Mannen zijn de afgelopen decennia minder gaan roken, vrouwen juist meer.

Innoverende behandeling voor nekhernia in Leuven
De innoverende behandeling die het UZ Leuven sinds enkele jaren toepast bij een nekhernia wordt positief geëvalueerd. In 2000 zorgde professor Jan Goffin voor een wereldprimeur door bij patiënten met een nekhernia een kunstmatige tussenwervelschijf met schokdempende eigenschappen aan te brengen. Zowat tweehonderd patiënten kregen al zo'n prothese. De behandeling levert betere resultaten op dan de klassieke aanpak, waarbij halswervels aan mekaar worden vastgezet. De beschadigde tussenwervelschijf wordt hier vervangen door een stukje bot van de patiënt of kunststof. Soms wordt de constructie verstevigd met een plaatje en schroeven. Door de grotere krachten die de tussenwervelschijven te verwerken krijgen, kan hierbij echter versneld artrose ontstaan. Pogingen om een kunstmatige tussenwervelschijf aan te brengen, bleken aanvankelijk technisch te moeilijk. Vooral het instandhouden van de beweeglijkheid van het gewricht bleek een knelpunt. De Leuvense neurochirurg Goffin maakte in 2000 voor het eerst gebruik van een zogenaamde Bryan-prothese, een kunstmatige tussenwervelschijf met schokdempende eigenschappen die in de Verenigde Staten ontwikkeld werd. Leuven is momenteel een van de referentiecentra op wereldniveau voor deze ingreep. Bij meer dan acht op de tien behandelde patiënten is de beweeglijkheid vier tot zes jaar na de ingreep nog steeds optimaal. Dat is beter dan de klassieke behandeling, waarbij één op de drie patiënten binnen de acht jaar na de operatie opnieuw klachten heeft. Eén op de tien moet zelfs een tweede operatie ondergaan. De operatietechniek en criteria voor patiënten die in aanmerking komen voor een kunstmatige tussenwervelschijf worden nog steeds verfijnd.
12 juli 2007

Meer dan 23 kilo tillen taboe
Werkgevers mogen voortaan hun personeel niet meer dan 23 kilo handmatig laten tillen. Doen ze dat wel, dan lopen ze het risico aansprakelijk gesteld te worden voor bijvoorbeeld rugletsel bij een werknemer. Dat is het gevolg van een uitspraak van de Hoge Raad.
De impact van het arrest is groot, omdat in Nederland naar schatting zo’n 2,6 miljoen werknemers regelmatig zonder hulpstukken meer tillen dan 23 kilo. Aandoeningen van het bewegingsapparaat, waaronder rugklachten door zwaar tillen, zijn verantwoordelijk voor 39 procent van de kosten van arbeidsuitval en werkgerelateerde gezondheidszorg. De FNV is blij met de uitspraak. Wel blijft de bondj voorstander van opname van een tilnorm in de wet. Dat schept meer duidelijkheid en het voorkomt ook dat individuele werknemers naar de rechter moeten stappen. Die hebben nu wel het arrest van de Hoge Raad als wettelijk geldende ruggesteun. Voor de uitspraak was er niets geregeld over tillen, behalve in enkele cao’s zoals die van de bouw en de kinderopvang.











18 juni 2007

Dagelijks ommetje: gezonder in half uur
Voor bijna de helft van de bevolking zou een dagelijks ommetje de kans op bijvoorbeeld diabetes, hart- en vaatziekten en botontkalking al duidelijk verlagen.
Een blokje om is goed voor:
• Bloeddrukverlaging
• Betere werking van de bloedvatwanden
• Vermindering van ontstekingsstofjes in het bloed
• Vermindering van bloedstolling
• Verbeterde werking onwillekeurig zenuwstelsel
• Directe verbetering cholesterolwaarden
• Pieken in bloedsuikerspiegel verminderen
Voor bijna de helft van de bevolking zou een dagelijks ommetje de kans op bijvoorbeeld diabetes, hart- en vaatziekten en botontkalking al duidelijk verlagen. Ook blijkt het niet nodig om een actievere levensstijl eerst maanden vol te houden om gezonder te worden. Wie vandaag een lekker eind gaat lopen, doet zijn lichaam daar direct een plezier mee. Alleen: om de winst vast te houden, moet er morgen weer gewandeld worden.
De nieuwe Nederlandse bewegingsnorm is om zeker vijf dagen per week tenminste een half uur te bewegen. Ook telt mee dat u de trap neemt in plaats van de lift, en de fiets pakt naar het postkantoor. Meer en intensiever bewegen is altijd beter. Maar wel volgens de wet van de verminderde meeropbrengst: de stap van niets tot dat half uurtje bewegen per dag levert meer op dan elke volgende stap. De grootste winst valt dus te behalen bij de 45 procent van de bevolking die de bewegingsnorm niet haalt.
Bewegen werkt niet alleen tegen diabetes. De lijst van (chronische) ziekten die voor een kleiner of groter deel voorkomen kunnen worden, groeit gestaag. Tot dusver is een heilzaam effect bekend op sterfte door hart- en vaatziekten, zoals hartinfarcten en beroertes, op botontkalking, op angststoornissen en depressies, en mogelijk ook op dementie en borst- en darmkanker. Bovendien blijven lichamelijk actieve ouderen langer fit, en daarmee zelfredzaam en mobiel. Meer bewegen helpt ook om het gewicht stabiel te houden.
Al die heilzame effecten zijn statistisch bewezen.
Wandelen is voor de meeste mensen een haalbare en ongevaarlijke bewegingsvorm. Alleen bij bijvoorbeeld ernstige reuma, artrose of een groot beenlengteverschil is het verstandiger iets anders (fietsen) te kiezen.
11 juni 2007

Veel hernia-operaties zijn overbodig
Veel hernia-operaties zijn overbodig. Patiënten zouden ook zijn genezen door af te wachten, stellen Nederlandse chirurgen in een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift The New England Journal of Medicine (NEJM) . Ze baseren hun visie op de behandeling van een kleine driehonderd herniapatiënten. De neurochirurgen van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en van het Medisch Centrum Haaglanden in Den Haag opereerden de helft van de patiënten direct, enkele weken na de diagnose. De andere helft werd naar de fysiotherapeut gestuurd, en gebruikte zonodig pijnstillers. Na een jaar waren de meeste herniapatiënten genezen. Tussen beide groepen bleek er geen verschil te zijn in genezing en overblijvende pijnklachten. Snel opereren levert dus geen voordeel op, concluderen de Nederlandse chirurgen. Ze claimen voor het eerst hernia-aanpak op wetenschappelijke verantwoorde wijze te hebben uitgezocht. Is de pijn beheersbaar, dan heeft wachten de voorkeur. Veel patiënten zullen spontaan genezen, ontdekten de onderzoekers. Alleen wanneer de pijnklachten te groot zijn, en goed functioneren wordt belemmerd, lijkt direct ingrijpen noodzakelijk, stellen ze.
31 mei 2007

Schommelschoen geen wondermiddel
Wonderschoenen waardoor je zou afvallen doen meer kwaad dan goed. Dit zegt een aantal fysiotherapeuten. Het dragen van speciale sportschoenen met een opmerkelijke op Afrika geinspireerde zool zorgt voor extra vetverbranding, helpt tegen rugklachten en vermindert cellulitis. Deze claims hebben de 'MBT'-schoen veranderd in een miljoenenbusiness. In Engeland worden de schoenen 'de kleinste sportschool die bestaat' genoemd. De schommelschoen verandert de houding van de drager, doordat de halfronde zool het gewicht tijdens het lopen van achter naar voren verplaatst. Een aantal fysiotherapeuten waarschuwt in de Daily Mail dat deze verandering in houding niet altijd beter is voor de drager. De MBT-schoen betekent Masai Barefoot Technology-schoen, wat verwijst naar het loopje van de Afrikaanse stam de Masai dat de schoenen zouden nabootsten. De gympen zouden bovendien de oppervlaktespieren in benen, billen en buik versterken. Lekker makkelijk fitnessen tijdens je werk dus. Een woordvoerder van de Engelse vereniging voor fysiotherapeuten vreest echter dat het aantal blessures zal stijgen door de schoenen, vooral ook omdat veel normaal niet gebruikte spieren worden belast. De fysio¿s waarschuwen voor stijve en pijnlijke spieren. De fabrikant van de schoenen zegt in de Daily Mail dat alle claims onderbouwd zijn en dat de schoenen wel degelijk gezond zijn.
24 april 2007

Web-workouts in de strijd tegen overgewicht
Nederland wordt ondanks de campagnes, light producten en dieet goeroes steeds ongezonder en dikker, dat bleek weer uit cijfers van CBS afgelopen weken. Volgens Stichting Nationaal Gezondheidsplan moet de focus om van dieet naar METABOLISME (de stofwisseling). Onze huidige focus op voeding en dieet ligt duidelijk verkeert, Overmatige vetreserves zijn alleen door een betere stofwisseling te verminderen. Voeding speelt daarin maar een kleine rol (10 a 15%). Bewegen en de spieren spelen de belangrijkste rol. Door elk dagdeel 10 á 15 minuten te bewegen en de spieren te trainen, gaat je vetverbrandingsmotor op volle toeren. Voeding is meer de preventieve maatregel, om zwaarder worden te voorkomen. Het metabolisme verhogen is de enige duurzame oplossing om af te vallen, maar belangrijker nog, ook om fit en gezond te blijven. Nationaalgezondheidsplan.nl zet vanaf deze maand de nieuwe web-workouts in, een nieuwe en unieke oplossing. Het metabolisme moet omhoog! De web-workouts zijn een belangrijk onderdeel van het METABOLISME programma (gratis te downloaden op www.nationaalgezondheidsplan.nl). Op deze site kan iedereen, 24 uur per dag, 7 dagen in de week, meedoen aan eenvoudig te volgen sportlessen op muziek van 10 á 15 minuten. Naast de web-workouts kan je er ook leefstijl cursussen volgen en gebruik maken van een voedingsdagboek.
18 april 2007

Pilates slecht voor de rug
Rugpatiënten zouden wel eens grotere schade aan de fitnessoefeningen van Pilates kunnen overhouden. Dat beweren enkele vorsers uit een Amerikaanse universiteit. De rage van Pilates wordt uitgedragen door bekende celebs en sportfiguren en wordt wereldwijd aanzien als de beste vorm van bewegen. Meer nog, de oefeningen zouden een zwakke rug en spieren versterken. Onderzoekers stellen hier vragen bij en opperen dat voor zwakke ruglijders zelfs grotere schade wordt aangericht. Het probleem ligt in de specifieke rugoefeningen. Die oefeningen versterken een bepaalde rugspier. Uitgerekend die spier speelt geen belangrijke rol in het genezingsproces, maar laat wel de pijn toenemen.
Joseph Pilates, een Duitse sportman, startte 75 jaar geleden met zijn eerste studio in New York. De oefeningen werden al vlug gebruikt door acteurs. Madonna en Liz Hurley staan bekend als favoriete gebruikers van zijn bewegingsleer.
Bewegen blijft ontegensprekelijk de meest aangewezen methode om een sterkere rug te bekomen. Stepoefeningen, zwemmen of fietsen doen, volgens de onderzoekers, wel goed. Voor ruglijders blijft het aangewezen een arts of fysiotherapeut te raadplegen vooraleer met sport begonnen wordt.
14 maart 2007

Hardlopers zijn mogelijk toch geen doodlopers
Hardlopers zijn geen doodlopers. Dat is de conclusie van gedragsbioloog L. Vaanholt van de Rijksuniversiteit Groningen (RuG). Zij deed onderzoek naar de relatie tussen energieverbruik en de levensduur van levende wezens.
Haar conclusie luidt dat energieverbruik van een levend wezen niet bepalend is voor de levensduur van dat wezen. Vaanholt testte drie jaar lang drie groepen muizen: normale muizen, muizen die elke dag hard renden in een loopwiel en muizen die aan lage temperaturen werden blootgesteld. Na drie jaar overleed de laatste muis. Gemiddeld bleek er geen enkel verschil te zijn in de levensduur van de drie groepen muizen. „Bij elektrische apparaten is het wel zo dat ze als je ze vaker gebruikt, eerder kapot gaan”, aldus Vaanholt. „Maar dat geldt dus niet voor de levensduur van mensen en dieren.” De biologe verrichtte haar onderzoek in het kader van een breder onderzoek naar de oorzaken van veroudering.
13 maart 2007

Voortaan rechtstreeks naar de Fysiotherapeut
Vanaf 1 januari 2006 kunt u rechtstreeks naar de fysiotherapeut. U hoeft dus niet meer langs de huisarts voor een verwijzing. Zo kunt u sneller beginnen met werken aan uw herstel. Samen met uw vakkundige registerfysiotherapeut
[top] Vanaf 1 januari 2006

Fysiotherapie bij a-specifieke lage rugpijn doet ertoe
In Spine van September 2006 concluderen fysiotherapeuten dat mensen met a-specifieke lage rugpijn beter en sneller herstellen met een goed passende behandeling. Ervaren fysiotherapeuten geven vaak aan dat mensen met a-specifieke lage rugpijn geen homogene groep zijn. Zijn er subgroepen te onderscheiden waarbij iedere groep een specifieke behandeling vereist? Onderzoek van Brennan et al bevestigen de ervaringsdeskundigheid. Zij onderscheiden 4 groepen, die door klinisch fysiotherapeutisch onderzoek zijn te onderscheiden. De beslisboom die tot de indeling leidt is door Fritz et al onderzocht op betrouwbaarheid. Hieruit blijkt dat zowel beginnende als gevorderde fysiotherapeuten goed in staat zijn mensen met acute of sub-acute lage rugpijn in te delen in een van de 4 groepen.
In het onderzoek van Brennan et al zijn 123 patiënten met a-specifieke lage rugpijn korter dan 90 dagen ad random verdeeld over drie groepen. Een vierde groep, zoals hierboven beschreven, is niet meegenomen. Deze groep bestaat uit patiënten met lage rugpijn en tekens van wortelcompressie. De drie groepen uit het RCT bestonden uit een ‘manipulatie groep’, een ‘specifieke oefengroep’ en een ‘stabiliserende oefengroep’. Vooraf aan het onderzoek zijn alle 123 patiënten via de beslisboom van Fritz et al beoordeeld. Bij het ad random verdelen van de 123 patiënten is aanvankelijk geen rekening gehouden met de uitkomsten van de beslisboom. Dit betekent dat in iedere behandelgroep ‘matched’ en ‘unmatched’ patiënten vertegenwoordigt waren. In een achteraf analyse hebben de onderzoekers gekeken of er verschil in uitkomst is tussen patiënten die ‘matched’ of unmatched’ waren. Hieruit bleek dat ‘matched’ patiënten een groter resultaat boekten op de Oswestry. Dit resultaat was zowel op korte termijn, 4 weken, als op langer termijn, 12 maanden, significant.
Het fysiotherapeutisch behandelen van mensen met a-specifiek lage rugpijn is geen ‘one size fits all’ principe. Brennan et al tonen aan dat het vormen van subgroepen met een bijpassende behandeling een beter resultaat geeft bij mensen met a-specifieke lage rugpijn.
[top] 17 december 2006

Herniaoperatie heeft geen meerwaarde
Patiënten met een lumbale hernia rapporteren na twee jaar evenveel pijnreductie, ongeacht of ze geopereerd zijn of een niet-chirurgische behandeling kregen. Ook het fysiek functioneren verbeterde met beide interventies evenveel. Dat is het resultaat van een gerandomiseerde studie dat is gepubliceerd in JAMA. Het onderzoek betrof bijna 500 patiënten met een lagerug hernia met aanhoudende klachten als pijn en stijfheid en met uitstraling in het been langer dan 6 weken. De patiënten werden ingedeeld voor een operatie of kregen een niet-chirurgische behandeling met fysiotherapie, voorlichting en medicatie. Beide groepen zijn twee jaar gevolgd.
Bij de patiënten in beide groepen verbeterde het lichamelijk functioneren substantieel en verminderde de pijn. Er was geen verschil in verbetering tussen beide groepen voor het fysiek functioneren en pijn.
[top] 23 november 2006

Te veel mensen met COPD hebben te weinig lichaamsbeweging
Ruim een vijfde (21%) van de mensen met de luchtwegaandoening COPD heeft te weinig lichaamsbeweging. Terwijl dit landelijk acht procent is – beduidend minder – en het ministerie van VWS ernaar streeft dit gemiddelde nog terug te dringen tot zeven procent. Dit blijkt uit een onderzoek dat het NIVEL (Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg) uitvoerde voor het Astma Fonds. Het merendeel van de mensen met COPD is 65+ en beweegt zich bijna alleen nog in huis. Sporten buiten de deur zou niet alleen goed zijn voor hun conditie, maar kan hen bovendien helpen tegen een sociaal isolement. Uit het onderzoek komt verder naar voren, dat de helft van de mensen met COPD die te weinig bewegen wél meer aan lichaamsbeweging zou willen doen. Maar het komt er niet van door hun veelal slechtere gezondheid en het ontbreken van passende voorzieningen en begeleiding. Bovendien is sporten voor veel van hen te duur. “Er zijn dus voldoende aanknopingspunten voor verbetering”, stelt onderzoeker Monique Heijmans.
Kom dus nu in beweging en start hier
[top] 14 november 2006

'Flink bewegen' niet genoeg om fit te blijven
Dagelijks twintig minuten tot een half uur 'flink bewegen' zou volgens veel medische bronnen voldoende moeten zijn om fit te blijven. Maar uit nieuw onderzoek blijkt dat toch echt wel wat meer nodig is, om een beetje conditie te krijgen. Gezweet moet er worden! Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Alberta in Canada. Onderzoekers van de universiteit vergeleken na 6 maanden personen die regelmatig bewegen maar zich daarbij niet bijzonder inspannen, met fanatiekelingen in de sportschool. Wat bleek: ook al werden uiteindelijk evenveel calorieën verbrand met rustig wandelen en fietsen, toch waren de serieuze sporters fitter. Dus van veel mensen kan de conditie sterker verbeteren, als ze hun bewegingsregime enigszins zouden aanpassen. De intensiteit van het bewegen moet omhoog maar het is niet nodig te overdrijven. Een beetje zweten is dus goed. Af en toe een sprintje trekken dus!
[top] 26 september 2006

Nieuwe behandeling voor patiënt met artrose
Mensen die door artrose (gewrichtsslijtage) van de heup of knie weinig meer kunnen, hebben meer baat bij de zogenaamde ‘GRADIT-behandeling’ dan bij de standaardbehandeling volgens de richtlijn fysiotherapie. GRADIT is er op gericht om patiënten stapsgewijs hun activiteiten te laten opvoeren. Fysiotherapeuten kunnen bij artrose-patiënten die lichamelijk slecht functioneren beter kiezen voor die nieuwe behandeling.
Dat blijkt uit het promotieonderzoek dat Cindy Veenhof op 14 september verdedigde aan de Vrije Universiteit. Het onderzoek werd uitgevoerd op het onderzoeksinstituut NIVEL (Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg) in samenwerking met het EMGO instituut (Vrije Universiteit Amsterdam) en het Universitair Medisch Centrum Utrecht, en gesubsidieerd door het College voor Zorgverzekeringen (CVZ). Veenhof onderzocht bij 200 patiënten met artrose van heup of knie of zij op de lange termijn meer baat hebben bij GRADIT dan bij een behandeling volgens de richtlijnen van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF). Hier meer informatie over deze aanpak.
Mans de Kogel van het MTC heeft meegedaan aan dit onderzoek. Hij kan de GRADIT behandeling toepassen. Hier kunt u afspraak maken.
[top] 13 september 2006

Bewegen tegen sluipende suikerziekte
We zullen er nog heel vaak van horen, van de ziekte die ooit ouderdomsuiker werd genoemd, een term trouwens die gezien het groeiend legertje jonge patiënten in het museum kan. Even voor de duidelijkheid: patiënten met type 2 diabetes - vooral mensen met overgewicht en ouderen - hebben ondanks hun ziekte een gezonde alvleesklier; diabeten met type 1 hebben een alvleesklier die zijn werk niet doet: de fabricage van insuline. Bij type 2 gaat er iets mis in de manier waarop ons lichaam energie uit de voeding opslurpt. In de spijsvertering wordt het eten deels omgezet in suikers, energie die via het bloed in alle cellen wordt afgeleverd. Het hormoon insuline speelt bij de opname van suiker door de cellen een belangrijke rol. Insuline opent als een gedienstige portier de deurtjes van de cellen voor de suikerleverantie. Bij diabetes type 2 raken de cellen echter ongevoelig voor insuline: het is alsof aldie deurtjes op een kier staan en klemmen. De portier kan ze niet verder meer open krijgen. Gelukkig helpen medicijnen. Dat doen ze bijvoorbeeld door de concentratie van suiker in het bloed te verlagen. Broodnodig, want juist de 'bloedsuikerpieken' die na de maaltijd ontstaan, zijn funest v:oor hart en vaten.
Wetenschapper Luc van Loon (Universiteit Maastricht, afdeling bewegingswetenschappen) volgt met een nieuw slim apparaat voor het eerst en etmaal lang hoe het met de bloedsuikerwaarde bij type 2 diabeten gedurende de dag is gesteld. De resultaten van zijn metingen bij elf patiënten met diabetestype 2 waren even onverwacht als-onthutsend. In het tijdsbestek van één etmaal prijkte de gemiddelde suikerwaarde 13,3 uur lang boven de maximumgrens van 10. Ofwel: een schadelijk hoge suikerpiek.
Wat te doen? Heel simpel: méér bewegen. Het staat immers al langer onomstotelijk vast dat fysieke inspanning (liefst gecombineerd met afvallen) ongezond hoge suikerwaarden fors verlaagt. In een vervolgonderzoek lieten Van Loon en zijn collega's daarom de suikerpatiënten zich drie kwartiertjes in de sportzaal moe maken. Gevolg: de 'suikerpieken' namen in het daarop volgende etmaal acuut met 40 procent af, in frequentie en in hoogte. Een resultaat dat met gebruikelijke tabletten nooit wordt bereikt.Gek genoeg weet echter niemand hoezeer iemand zich in het zweet moet werken voor een optimaal effect.
Vooralsnog luidt het advies van Luc van Loon: "Inspannen. Ook als de huisarts je heeft verteld dat je qua medicijnen goed bent ingesteld. Elke dag een half uur tot drie kwartier in een intensiteit waardoor je na afloop ook echt moe bent."
[top] Vanaf 26 augustus 2006

BMI is onbetrouwbare maat
Dat obesitas een risicofactor is voor hartfalen, is algemeen bekend. Maar uit verscheidene studies komt geen eenduidig beeld over het effect van overgewicht op een bestaand hart- en vaatprobleem.De onderzoekers selecteerden veertig studies onder 250 duizend mensen met hartklachten. De studies, waarin BMI als een maat voor obesitas werd gebruikt, geven schattingen van het overlijdensrisico van obese patiënten met hart- en vaatziekte. Mensen met een lage BMI bleken een verhoogde sterftekans te hebben. Te zware deelnemers hadden het laagste risico van overlijden in het algemeen en van overlijden door hartfalen in het bijzonder. Patiënten met ernstig overgewicht (BMI hoger dan 35) hadden geen verhoogde algemene overlijdenskans. Wel liepen ze het grootste risico op overlijden door een cardiovasculair incident. ‘Onze data bewijzen niet dat overgewicht ongevaarlijk is’, aldus Dr. Francisco Lopez-Jimenez van de Mayo Clinic. ‘Ze geven aan dat we behoefte hebben aan een alternatief meetinstrument om individuen met echt te veel vet te vergelijken met mensen met een verhoogd BMI door spiermassa.’
[top] 19 augustus 2006

Bewegen en gezond eten beter dan afslankpillen
Te zware mensen meer laten bewegen en gezonder laten eten is een goedkope en effectieve manier om hen te laten afvallen. Voor 150 euro kan iemand in een jaar tijd 5 procent van zijn gewicht kwijtraken. De kosten van die verandering van leefstijl zijn lager dan die van allerlei afslankpillen. Dat blijkt uit een studie van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) naar de kosten en resultaten van tachtig vormen van leefstijlbegeleiding, die donderdag is verschenen. Voor elke 100 euro extra aan begeleiding kan na een jaar 1 procent meer gewichtsverlies worden geboekt. Om met medicijnen 5 tot 7 procent gewicht kwijt te raken moet de patiënt dieper in de buidel tasten: dat kost gemiddeld 800 euro. Zelfs een gewichtsverlies van 10 procent door gezonder te eten en meer te bewegen is met 700 euro nog goedkoper.
Gedragsverandering
Aan de investeringen in een gezondere manier van leven zit wel een grens: boven 1000 euro zet extra geld geen zoden meer aan de dijk. Het onderzoek wijst verder uit dat een specifiek caloriearm dieet gecombineerd met gedragsverandering beter helpt dan een algemeen dieetadvies. Bovendien is het niet duurder.
[top] 22 juni 2006

Beweging vermindert kans op darmkanker
Mensen die veel aan sport doen hebben veertig tot vijftig procent minder kans om de ziekte te krijgen dan mensen die nauwelijks bewegen. Bovendien blijkt lichamelijk activiteit in de jaren voorafgaand aan de diagnose een gunstig effect te hebben op de overleving van patiënten die toch darmkanker ontwikkelen. In vergelijking met inwoners van andere Europese landen zijn Nederlanders echter slecht op de hoogte van het positieve effect van bewegen.
In Nederland krijgen jaarlijks circa 10.000 mensen darmkanker. Bijna 4500 patiënten overlijden elk jaar aan de ziekte. De kans op darmkanker is gerelateerd aan leefstijl: factoren als vetzucht, dieet en de hoeveelheid lichaamsbeweging zijn van invloed. Uit recente studies blijkt dat lichaamsbeweging daarbij veel meer gewicht in de schaal legt dan dieetfactoren als energie-inname en de consumptie van eiwitten, vezels en vet. Mensen die lichamelijk zeer actief zijn hebben zo’n 40 tot 50 procent minder kans op darmkanker dan mensen die bijna niet aan lichaamsbeweging doen. De mate van bescherming blijkt afhankelijk van duur, frequentie en intensiteit van de inspanning. Op grond van deze gegevens wordt een kleine vier uur intensieve sportbeoefening per week aanbevolen, ten minste een half uur per dag. Waarom beweging een beschermend effect heeft is niet bekend.
[top] 12 juni 2006

Heupprothese ook voor patiënten jonger dan 60
Chirurgen staan niet te trappelen om bij patiënten jonger dan 60 jaar een versleten heup te vervangen door een prothese. Maar met een nieuwe fietsbeltechniek worden veel bezwaren weggenomen. Bij het vervangen van een heup zagen chirurgen bij het plaatsen van een heupprothese de kop van het gewricht af. Vervolgens boren ze een gat, zetten daarin een pin en schroeven daarop een nieuwe kop. Met de nieuwe fietsbelmethode wordt de kop wordt dan niet meer afgezaagd, maar voorzien van een metalen bekleding die als een schaal rond de kop wordt vastgezet. De kom van het heupgewricht krijgt eveneens een metalen bekleding: ook wel ‘fietsbel’ genoemd. In het buitenland past men deze nieuwe techniek al ongeveer tien jaar toe. In Nederland zijn de orthopedisch chirurgen wat voorzichtiger. Pas een jaar of vijf geleden begonnen ze met de fietsbel. Het idee bestaat al sinds de jaren ’50, maar door nieuwe technieken is de kans van slagen van een operatie vandaag de dag vele malen groter.
[top] 17 mei 2006

Standscorrectie versleten knie nog steeds goede behandelmethode
Standscorrectie is een goede behandelmethode voor jonge mensen met een versleten knie. Dit blijkt uit het proefschrift: Unicompartimentele artrose van de knie waarop Reinoud Brouwer 17 mei 2006 promoveert aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.
Jonge patiënten tussen de 30 en 60 jaar met een versleten knie en een standsafwijking komen pas in een later stadium in hun leven in aanmerking voor een knieprothese. De behandeling in deze leeftijdsfase bestaat uit een ontlastende kniebrace of uit een operatieve standscorrectie. De brace blijkt wel enig effect te hebben, maar op de lange duur wordt deze behandeling door veel patiënten niet geaccepteerd, omdat de nadelen zoals pijnlijke drukplekken niet opwegen tegen de voordelen. Een operatieve standscorrectie is dan een goed alternatief.
Patiënten met slijtage aan de binnenkant van de knie, ontwikkelen een O-been en patiënten met slijtage aan de buitenkant van de knie, krijgen een X-been. Brouwer heeft in zijn onderzoek twee methoden van operatieve standscorrectie vergeleken. Bij de ene methode wordt aan de buitenzijde een botwig uit het scheenbeen net onder de knie verwijderd en bij de andere methode wordt juist een wig aan de binnenzijde van het scheenbeen net onder de knie toegevoegd. Het doel van beide methodes is om de as van de belasting naar het goede compartiment te verplaatsen, waardoor het slijtageproces wordt vertraagd en de klachten verminderen. Op deze wijze worden mensen met een O-been in een X-stand gezet en omgekeerd. Het blijkt dat de techniek waarbij een botwig verwijderd wordt een nauwkeuriger correctie bewerkstelligt, maar dat na beide technieken de pijn vermindert en de kniefunctie verbetert, waardoor een kunstgewricht jaren (+/- 10 jaar) uitgesteld kan worden.
[top] 17 mei 2006

De gezondheidsballon van de fitnesshandel doorgeprikt
Eindelijk een advies om te stoppen met sporten. Sporten is niet altijd echt goed voor je. Het mag. Bewegen is beter. En fitness is lang niet zo gezond als wordt gepropageerd. Bedrijven moeten zorgen dat mensen plezier hebben in hun werk en een ergonomische werkomgeving. Dat is beter dan geld steken in bedrijfsfitness. Want fitness is handel. Vooral de portemonnee van de fitnessexploitant wordt er beter van.
Bedrijfsfysiotherapeut Rik Janssen uit Stompetoren veegt de vloer aan met de fitnessrage. Een branche die de gezondheid claimt, maar dat lang niet waar kan maken. Janssen is gespecialiseerd in bedrijfsfysiotherapie. Praat honderduit over de verschillen tussen bewegen en sport. Want dat is allemaal niet hetzelfde. "Niemand kan claimen dat sporten gezond is. Maar het gezonde aan sporten is vooral het bewegen en het psychische effect dat mensen zich goed voelen. Het vervelende van sport is dat het competitief is en dat je maar doorgaat tot je van je tegenstander, het meetlint, het klokje of jij zelf verliest. Want het doel van sporten staat namelijk buiten je lichaam. Wandelen is veel gezonder."
Maar dan meteen de vierdaagse wilen lopen is weer wat anders. "Als de postbode het gaat doen,kan het best goed voor hem zijn. Maar de man die de hele dag achter zijn bureau zit, stelt zich bloot aan piekbelasting." De fysiotherapeut maakt genadeloos een einde aan het gezondheidsdogma van de fitnessbranche. "Als je fitness primair ziet als sport heb ik er geen enkel bezwaar tegen. Sporten moet leuk zijn en als mensen het leuk vinden om in een zaal vol zweetluchtte sporten, moeten ze dat doen.Maar roep niet dat het zo gezond is", zegt fysiotherapeut Rik Jansen. Bewegen moet natuurlijk wel. "Bewegen is gezond elke beweging is beter dan geen beweging. Maar als het doel wordt om net zoveel gewicht te duwen of trekken aan een apparaat als je buurman die twee maal zoveel aan kan als jij... Dan heb je een probleem. En wat betreft cardio-fitness: Je kunt beter buiten gaan fietsen of lopen. Maar we willen het in een pand. De vraag is of dát nou gezond is. Ik zie bij sporthallen auto's staan. Mijn gratis advies: Ga op de fiets naar het sportcentrum. Loop daar een paar keer de trap op en neer. Dat is veel gezonder dan fitness." En dat is natuurlijk ook goedkoper. "Het mooie van fitness is, is . dat het meetbaar is. Je kunt op een klokje zien hoeveel je doet. Maar je traint bij fitness heel specifieke spiergroepen. Denk aan de sterke man. Die kan een accu tillen in een hoek van negentig graden, maar onder een andere hoek laat hij die accu zakken. Omdat in die andere hoek de spieren geen kracht hebben. In een fitnessapparaat worden spieren summier voor algemene functie getraind. Aan bodybuilders als verhuizers heb je niks. Veel verhuizers zijn kleine slimme mannetjes." Maar fitness pompt zo lekker het bloed rond. Goed dus voor het bestrijden van hart- en vaatziekten. "Maar dat moet vaker dan twee keer per week Ik zie zelden dat' mensen vier of vijf keer naar de sportschool gaan. Iedere dag een half uur wandelen is perfect. Daar heb je veel meer aan." Ook voor de belasting van ons bewegingsapparaat is fitness niet altijd even goed. "Het grootste blessurerisico loop je bij geringe belasting en bij topbelasting. Voor topbelasting is fitness mogelijk zinvol. Maar kantoormensen hebben er niet veel aan om zich zwaar te belasten. Ze moeten zich in hun natuurlijke houding belasten. Er zijn aparte spieren voor beweging en voor houding. Houdingspieren leveren duurvermogen. Om bijvoorbeeld je hoofd de hele dag recht te houden. Daarvoor heb je niks aan krachttraining. Dat geldt voor veel mensen met nek- en rugklachten. Die moeten niet naar de fitness. Want voor de houding is maar drie tot vijf procent van hun maximale spiervermogen nodig. Daar heb je niks aan zware training."

Hersenen
Hij wijst naar de lijfspreuk van zijn praktijk: 'Hier trainen we niet alleen spieren, maar ook hersenen.' "Het gaat er om dat mensen hun lijf leren beheersen. Geef iemand een ergonomische werkomgeving. Dat is beter dan de gebruikelijke bedrijfsfitness.
Het enige dat je met fitness doet, is spierkracht trainen. Maar geen coördinatie of flexibiliteit. Het gaat bij fitness om vermogen. Ik heb een' klant uit de autobranche die zegt: 'power means nothing without control'. En zo is hèt bij fitness ook. Mensen moeten leren bij hun lichaamsfunctie te blijven.
Maar door hun werk raken ze daar steeds verder vandaan. Nu proberen ze de compensatie van een hele week niet bewegen in twee uur fitness te proppen. Dat is dus twee uur piekbelasting. En piekbelasting is per definitie ongezond."
Wij hebben dit artikel uit de Gooi en Eemlander onverkort overgenomen omdat wij het merendeel van de uitspraken van de heer Rien Floris krachtig onderschrijven. MTC Huizen
[top] 20 april 2006

Nieuwe strategie van huisartsen bij rugpijn niet zinvol
Een studie van mevrouw Jellema bij ruim driehonderd patiënten met kortdurende rugpijn toont dat huisartsen niet een nieuwe strategie gericht op de psychosociale factoren moeten gaan toepassen omdat deze aanpak niet effectiever is als de gebruikelijke zorg.
Conclusion: This study provides no evidence that (Dutch)general practitioners should adopt our new treatment strategy aimed at psychosocial prognostic factors in patients with(sub)acute low back pain. Further research should examine why our new strategy was not more effective than usual care.
[top] 28-03-2006

Bij artrose is gewichtsverlies en fysiotherapie de eerste keus
Om pijn te behandelen, het functioneren te verbeteren en het ziekteproces te beïnvloeden, moeten artrosepatiënten met een combinatie van methoden worden behandeld, zo schijven onderzoekers in BMJ. Eerst moet niet-medicamenteuze behandeling worden geprobeerd, zoals gewichtsverlies, fysiotherapie en het gebruik van bijvoorbeeld kniebraces. Vervolgens kunnen medicijnen worden ingezet. Operatief ingrijpen is pas aan de orde nadat vaststaat dat medicamenteuze behandeling geen effect heeft.
Kijk hier voor een oefenprogramma bij artrose van de knie.
[top] 18 maart 2006

Last van etalagebenen? Dan veel lopen De term etalagebenen slaat op het gedrag van patiënten met deze aandoening. Door een slechte doorbloeding krijgen ze pijn in het (onder-)been. Ze moeten dan even stoppen. Om te maskeren dat ze stilhouden in verband met de pijn, bekijken ze een etalage. Wat bijna niemand weet die met deze klachten bij de dokter komt, is dat dóórlopen effectiever is dan stilstaan. De looptraining is wezelijk bij de bestrijding van de verschijnselen van etalageziekte. De officiële benaming is claudicatio intermittens. Dat heeft te maken met de oorzaak van de overlast: de slechte doorbloeding van de benen wordt veroorzaakt door een vernauwing van de vaten als gevolg van slagaderverkalking. Een kwaal die op hogere leeftijd vaker optreedt en die bij diabetespatiënten en rokers vaker voorkomt dan bij anderen. Ook mensen met hartziekte of een vaataandoening, een verhoogde kans op trombose of met hoge bloeddruk lopen verhoogd risico. De verkalking ontstaat door aankoeking van bij voorbeeld bloedcellen, vetten en cholesterol op een plaatselijk beschadigde vaatwand. Door de vernauwde stukjes vat kan minder bloed naar de voeten worden aangevoerd, waardoor de spieren en weefsels van voldoende zuurstof blijven verstoken. En dat nu veroorzaakt de pijn bij lopen: terwijl de beenspieren door de inspanning van het lopen om extra zuurstof vragen, komt er te weinig zuurstof aan. Dat heet verzuring, die door de wandelaar ervaren wordt als pijn, kramp, tintelingen of een verstijfd gevoel.
Doorlopen verergert de pijn en daarom neemt de patiënt een pauze. Op straat plotsklaps stilstaan staat een beetje zielig en daarom wendt hij voor het uitgestalde in een etalage interessant te vinden. De pijn verdwijnt dan in luttele minuten. Toch is dat niet de oplossing om van de terugkerende pijn af te komen. Want de pijn verdwijnt wel voor het moment, maar de oorzaak wordt daarmee niet verholpen. Op den duur zullen de verschijnselen zelfs verergeren (in één tot twee procent van de gevallen is amputatie niet te voorkomen). Dóórlopen daarentegen verhelpt de oorzaak op zijn minst voor een deel, zij het dat dan wel structureel moet worden doorgelopen.
Looptraining is voor patiënten met etalagebenen de standaardtherapie. In Roosendaal is door het Franciscusziekenhuis en de omgevende fysiotherapiepraktijken een trainingsprogramma toegepast. In achttien behandelingen wordt de systematiek van het loopprogramma overgedragen aan de patiënt, die er vervolgens thuis mee door kan gaan. Na de behandeling moet het meerdere malen per dag bewegen worden voortgezet.
Kijk hier voor meer informatie.
[top] 15 maart 2006

Buikomvang gewichtig bij kans op hartaanval
Wie dik is loopt een grotere kans op een hartaanval. Maar een hoge Body Mass Index (BMI), het getal dat vetzucht (obesitas) aangeeft, zegt maar weinig over die kans. Huisartsen moeten het meetlint om het middel van hun patiënten leggen. Is die rond de navel bij mannen meer dan 102 centimeter (bij vrouwen 88 centimeter), dan heeft hij een verhoogd risico op een hartaanval of een beroerte. De lengte van de proefpersoon heeft daarmee weinig te maken.
Kijk hier voor meer informatie over BMI en buikomvang
[top] 15 maart 2006

Heupbeschermers niet effectief
Op basis van de eerste resulaten zijn heupbeschermers geadviseerd ter voorkoming van heupfracturen bij ouderen. Parker et al. presenteren een review gebaseerd op het huidige bewijs voor de effectiviteit van heupbeschermers uit gepresenteerde wetenschappelijke onderzoeken en zij onderzochten daarnaast de ontwikkeling van dit bewijs. Zij concluderen dat het verzamelde bewijs aantoont dat heupbeschermers niet effectief zijn voor ouderen die thuis wonen en dat de effectiviteit onzeker is voor ouderen in verzorgings- of verpleeghuizen.
Martyn J Parker, William J Gillespie, Lesley D Gillespie,Effectiveness of hip protectors for preventing hip fractures in elderly people: systematic review, BMJ, published 2 March 2006
[top] 2 maart 2006

Supplementen doen weinig tegen artritis
Onderzoekers hebben twee voedingssupplementen getest op het verlichten van artritispijn. Hoewel de verwachtingen hoopvol waren dat er een duidelijk bewijs voor de populaire maar nog onbewezen alternatieve behandeling te voorschijn zou komen, hebben ze deze niet kunnen vinden. Eerdere kleinere studies suggereerden dat het supplementen – glucosamine en chondroïtine sulfaat – efficiënt zouden zijn bij het behandelen van pijnlijke gewrichten. Maar veel van de studies werden echter betaald door de supplementmakers. De meest recente studie, die door The National Institutes of health werd gefinancierd en die in de New England Journal werd gepubliceerd, kon echter weinig of geen werking ontdekken tegen osteoartritis, de meest voorkomende vorm van artritis.
[top] 23 februari 2006

Training in traplopen voor ouderen effectiever dan spierkrachttraining
Van trainingsprogramma’s zoals 55+ in beweging en Nederland in beweging, is onbekend of ze een gunstig effect hebben op de zelfstandigheid en het dagelijks functioneren van ouderen. Deze programma’s zijn gericht op spierkracht en beweeglijkheid. Hoewel spierkrachttraining de kracht in de armen en benen van ouderen verbetert, is het trainen van functionele taken effectiever voor het verrichten van dagelijkse activiteiten. Bovendien houden de effecten van het trainen van functionele taken langer aan dan de winst aan spierkracht door weerstandtraining, concludeert Paul de Vreede van het UMC Utrecht in zijn proefschrift, waarop hij op 24 januari promoveert. De Vreede adviseert het trainen van functionele taken op te nemen in trainingen die het dagelijks functioneren van ouderen moeten verbeteren. Paul de Vreede ontwikkelde een nieuw beweegprogramma voor ouderen, dat zich richt op de dagelijkse handelingen die als eerste problemen gaan opleveren, zoals traplopen, zich buitenshuis verplaatsen en opstaan uit een stoel of bed. Hij verdeelde 98 zelfstandig wonende vrouwen van zeventigplus over een groep die de functionele taken trainde, een groep die spierversterkende weerstandtraining kreeg en een controlegroep. De groepen volgden twaalf weken lang drie trainingssessies per week. Zo werd tijdens het oefenen “enkele voorwerpen uit een hoge kast pakken en boodschappen doen”, de motorische aspecten veranderd door de deelnemer meer voorwerpen te laten pakken of de voorwerpen op verschillende manieren te laten dragen. Zes maanden na het beëindigen van de trainingen bestond er nog steeds een positief effect op de uitvoering van dagelijkse activiteiten in de groep die functionele taken trainde, terwijl de verbeterde spierkracht van de krachtgroep was verdwenen.
[top] 24 januari 2006

Beetje bewegen verlaagt al kans op Alzheimer
45 min/week voor 65-plussers
65-plussers die driemaal per week minstens een kwartier bewegen, verlagen hun risico op de ziekte van Alzheimer met ruim eenderde. Dat schrijven onderzoekers uit het Amerikaanse Seatlle. Dat bewegen het ontstaan van Alzheimer voorkomt of uitstelt, was wel vaker in onderzoek gevonden. Maar het was steeds de vraag wat oorzaak en wat gevolg was. De ziekte van Alzheimer ontwikkelt zich jaren voordat de geheugenproblemen duidelijk worden. Het kon zo zijn dat mensen met beginnende geheugenproblemen minder de neiging hebben om te bewegen en er op uit te trekken. Bijvoorbeeld omdat ze moeite krijgen met de planningstaken die horen bij sporten en bewegen.
Bewegen is hiermee de enige preventieve maatregel tegen Alzheimer. Van geheugentraining, het oplossen van puzzels of schaken of bridgen is nooit aangetoond dat het Alzheimer uitstelt.
Licht of matig inspannend bewegen is genoeg, voor ouderen. Wandelen, fietsen, zwemmen, wateraerobics, trainen met gewichten, rek- en strekoefeningen of andere lichaamstrainingen werden allemaal meegeteld als bewegen. Dit soort statistische verbanden worden pas geaccepteerd als er een bevredigende uitleg is. In dit geval zijn er twee verklaringsmodellen. Mensen die bewegen, houden een betere bloeddoorstroming. Dat kan invloed op de hersenen hebben. Moderner is de verklaring die zegt dat bij ouderen die in beweging blijven de groei van nieuwe hersencellen in de hippocampus ­het hersencentrum waar het leren begint- beter op peil blijft.
[top] 17 januari 2006

Interventieprogramma verbetert beweeggedrag revalidatiepatiënten
Het beweeggedrag van revalidatiepatiënten verbeterde nadat zij een interventieprogramma volgden. Zowel negen weken als een jaar nadat hun revalidatieprogramma was beëindigd, bewogen zij meer dan revalidatiepatiënten die het programma niet hadden gevolgd. Dit blijkt uit promotieonderzoek van bewegingswetenschapper en epidemioloog Hidde van der Ploeg. De Nederlander beweegt te weinig, maar revalidatiepatiënten bewegen over het algemeen nog minder dan mensen zonder een lichamelijke beperking. Dagelijkse lichaamsbeweging is voor hen belangrijk omdat daarmee gezondheidsproblemen als hoge bloeddruk, diabetes, hart- en vaatziekten, obesitas en bepaalde typen kanker kunnen worden voorkomen.
Van der Ploeg bood zes weken voordat revalidatiepatiënten met ontslag gingen het programma Revalidatie & Sport (R&S), de combinatie R&S met Actief na Revalidatie (AnR) of uitsluitend de gebruikelijke revalidatieprogramma's aan. De programma's werden in revalidatiecentra aan patiënten met diverse aandoeningen aangeboden. 315 revalidanten volgden R&S, 284 revalidanten R&S in combinatie met AnR en 603 revalidanten alleen de gebruikelijke revalidatiebehandeling. De combinatie van R&S en AnR leidde tot een langdurige verbetering van het beweeggedrag van patiënten met een lichamelijke beperking. AnR beoogt de dagelijkse lichamelijke activiteit van revalidatiepatiënten (hond uitlaten, op de fiets boodschappen doen, handbiken) te bevorderen. R&S is een sportstimuleringsprogramma.
AnR bestaat uit op de individuele patiënt gericht en specifiek advies om lichaamsbeweging te bevorderen. Patiënten krijgen tijdens de revalidatie een adviesgesprek en hebben 2, 5 en 8 weken na afloop van de revalidatie kortere telefonische adviesgesprekken over hun dagelijkse lichamelijke activiteit. R&S bestaat uit een sportadvies gesprek tijdens de revalidatie. In beide programma's wordt rekening gehouden met de diagnose. In overleg met de patiënt wordt bepaald welke bewegingsactiviteit en welke sportbeoefening voor hem of haar het meest geschikt, haalbaar en gewenst is en waar deze in de woonomgeving kan worden gedaan. Volgens van der Ploeg is de combinatie R&S en AnR met name succesvol door deze persoonlijke benadering, de extra contactmomenten na de revalidatie en de combinatie van sport en dagelijkse activiteiten.
[top] 13 januari 2006

De fysiotherapeut, proefkoning voor de marktwerking
De Nederlandse fysiotherapeuten hebben gefungeerd als proeftuin voor het marktwerking in de zorg. In de markt wordt verondersteld dat partijen onderhandelen over de contracten en tarieven in de zorg. Voor de fysiotherapeuten gaat deze marktwerking niet op, daar de zorgverzekeraar niet bereid is gebleken tot onderhandelen. Het dictaat ligt bij de zorgverzekeraars, zodat zij eenzijdig de contractsvoorwaarden bepalen en de fysiotherapeuten eenzijdig tarieven opleggen. De contractsvoorwaarden zijn enkel in het belang van de zorgverzekeraar opgesteld, waardoor er geen sprake is van marktwerking in de zorg. De zorgverzekeraars wensen enkel contracten af te sluiten als de fysiotherapeuten hun declaraties digitaal aanleveren via hun intermediair VECOZO, een digitaal incassobureau. Hiervoor moeten de fysiotherapeuten beschikken over alle verzekeringsgegevens en alle polisvoorwaarden van hun patiënten. Een fysiotherapeut heeft vaak een contract met meer dan dertig zorgverzekeraars en deze zorgverzekeraars hebben vaak minimaal 3 tot 6 verschillende polissen met verschillende tarieven voor dezelfde behandeling. De fysiotherapeut moet zeer goed op de hoogte zijn van de polisvoorwaarden. Per zorgverzekeraar worden soms aanvullende voorwaarden gesteld. Het is voor een fysiotherapeut moeilijk om een overzicht te hebben van alle mogelijke polisvoorwaarden. Voor de fysiotherapeut heeft dit tot gevolg, dat de administratieve belasting enorm is toegenomen. Een maandelijkse declaratie kost een fysiotherapeut nu 2 dagen werk in plaats van een halve dag. Dit is een administratieve lastentoename van 400%. De fysiotherapeut heeft minder tijd voor zijn patiënten. Fysiotherapeuten voelen zich machteloos en onrechtvaardig behandeld.
[top] 6 januari 2006

Fysiotherapeut werkt zonder verwijsbrief
Altijd al naar de fysiotherapeut gewild om de nek te laten masseren, maar geen tijd voor een bezoek aan de dokter? Vanaf 1 januari kan iedereen die wil een praktijk binnenstappen. Het verplichte verwijsbriefje is niet meer nodig. ‘We hopen patiënten zo vlugger en efficiënter te behandelen’, zegt Bas Eenhoorn, voorzitter van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF). ‘Uit onderzoek blijkt dat mensen dan ook sneller herstellen.’ Vanaf volgende week begint het KNGF een campagne om de consument op de hoogte te stellen van deze nieuwe regeling.
Maar wat als mensen vaker voor een wissewasje aankloppen en een massage willen? We gaan ervan uit dat mensen niet voor de lol naar de fysiotherapeut gaan, aldus een woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars. In theorie is het inderdaad mogelijk om voor elk pijntje langs te komen, erkent Eenhoorn. ‘Maar dat betekent niet dat de fysiotherapeut automatisch gaat behandelen. Als je een aanvullende verzekering hebt en er is een indicatie, dan wordt de behandeling vergoed.’ In praktijk is hij niet bang voor een hausse. ‘Het afgelopen jaar hebben we vijftienduizend fysiotherapeuten opgeleid om patiënten te screenen.’
De screening is niet alleen een test om te kijken of de aandoening wel ernstig genoeg is . ‘Als iemand zich meldt met bijvoorbeeld rugpijn, moeten wij uitzoeken waardoor het komt. Het kan ook zijn dat het niet pluis is en de patiënt doorgestuurd moet worden.’
[top] 5 januari 2006

Voortaan rechtstreeks naar de Fysiotherapeut
Vanaf 1 januari 2006 kunt u rechtstreeks naar de fysiotherapeut. U hoeft dus niet meer langs de huisarts voor een verwijzing. Zo kunt u sneller beginnen met werken aan uw herstel. Samen met uw vakkundige registerfysiotherapeut
[top] Vanaf 1 januari 2006

RSI-klachten kunnen verergeren indien de psychosociale belasting te groot is voor de betrokkene
RSI-klachten kunnen verergeren indien de psychosociale belasting te groot is voor de betrokkene. Fysieke belasting blijkt slechts een beperkt effect te hebben op RSI-klachten. Vooral als er te hoge eisen aan iemand gesteld worden en slechts beperkte sociale steun van collega’s te verwachten is, verergeren de klachten. Maar ook zij, die te veel van zichzelf verlangen. Vaak overwerken, weinig pauzes nemen en te perfectionistisch zijn. Onder RSI wordt verstaan de klachten door overbelasting aan nek, schouders, ellebogen, armen, polsen of handen en is een veel voorkomend gezondheidsprobleem.Dit blijkt uit onderzoek van Swenneke van den Heuvel. Sport blijkt de kans op nek-/schouderklachten te verminderen. Voor een preventieve aanpak van RSI-klachten wordt daarom een integrale aanpak aanbevolen. Het veroorzaakt ziekteverzuim en kan zelfs langdurige arbeidsongeschiktheid veroorzaken. Aanvankelijk leek het erop dat dit soort klachten voornamelijk werd veroorzaakt door fysieke belasting op het werk, zoals houding en repeterende bewegingen. Van den Heuvel bracht de psychosociale invloeden op het ontstaan van deze klachten aan het licht.
[top] 27 december 2005

Stimuleren van lunchwandelen blijkt beperkt succesvol In een aantal bedrijven is onder regie van TNO een jaar lang campagne gevoerd om lunchwandelen te stimuleren. Doel was te onderzoeken of zo’n campagne voldoende is om werknemers aan het lunchwandelen te krijgen. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat zowel het aantal lunchwandelaars als de frequentie van het lunchwandelen toenam tijdens de campagne. Deze toename was echter ook zichtbaar in de controlebedrijven waar geen campagne was gevoerd. Wel bleek de campagne positieve neveneffecten te hebben: de houding van werknemers ten aanzien van bewegen werd positiever en werknemers waren in hun vrije tijd meer gaan sporten. TNO concludeert dat een campagne alleen onvoldoende is om het aantal lunchwandelaars substantieel te vergroten. De heersende cultuur en bestaande gewoontes in het bedrijf blijken met een campagne slechts beperkt beïnvloedbaar. Het is dan ook van belang dat lunchwandelen goed geïntegreerd wordt in het totale gezondheidsbeleid van het bedrijf. Binnen dat kader blijft lunchwandelen een aantrekkelijke mogelijkheid om het bewegen binnen een bedrijf te stimuleren.
[top] 24 december 2005

Geen verwijsbriefje meer nodig voor de fysiotherapeut
Vanaf 1 januari 2006 hebben patiënten geen verwijsbriefje meer nodig van een huisarts voor een bezoek aan de fysiotherapeut. De minister van VWS heeft hiertoe besloten, omdat rechtstreekse toegang de keuzevrijheid van patiënten vergroot. Bij patiënten die rechtstreeks naar de fysiotherapeut gaan, wordt eerst door de fysiotherapeut beoordeeld of ze aan het juiste adres zijn, of moeten worden doorgestuurd naar een collega, arts of specialist. Patiënten kunnen vaak sneller worden geholpen, wat in veel gevallen leidt tot sneller herstel. Ter voorbereiding op de rechtstreekse toegang,hebben registerfysiotherapeuten een verplichte scholing gevolgd en zijn protocollen opgesteld. De fysiotherapeut blijft de huisarts informeren over behandelingen. De huisarts houdt dus een centrale rol in de coördinatie van de zorg van patiënten. Rechtstreekse toegang wordt door praktisch alle zorgverzekeraars volledig vergoed. Op www.fysiotherapie.nl staat vermeld op welke wijze de verschillende zorgverzekeraars rechtstreekse toegang ondersteunen.

Wat ging vooraf aan de ‘Directe Toegankelijkheid voor Fysiotherapie'.
In 2003 heeft het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) aan TNO Preventie en Gezondheid de opdracht gegeven een pilot uit te voeren naar de effecten van Directe Toegankelijkheid Fysiotherapie (DTF).
Belangrijke resultaten:

• Patiënten, huisartsen en fysiotherapeuten waarderen DTF.
• Fysiotherapeuten zijn na scholing prima in staat zijn om patiënten zonder verwijzing van een arts of specialist te behandelen.
• Patiënten kunnen sneller worden geholpen; dit leidt in veel gevallen tot sneller herstel van de patiënt.

Op basis van het advies van CVZ besluit de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport tot brede invoering van DTF op 1 januari 2006.
Belangrijkste overwegingen:

• de toename van keuzevrijheid van de patiënt (de juiste zorg op de juiste plaats)
• de taakherschikking van de eerstelijn
• de professionalisering van de beroepsgroep fysiotherapie.

[top] 17 december 2005

Trainen met een stukje buis
Trainen met een buis: de nieuwste rage. Het idee is simpel. De meeste klachten komen uit het bindweefsel. Dat is de verpakking van een spierbundeltje. Elke spier bestaat uit honderden bundeltjes die bij elkaar worden gehouden door bindweefsel. Zonder bindweefsel zou je een zak tomatenpuree zijn. Een spier voel je niet. Spierpijn is niet meer dan een kleine beschadiging van bindweefsel. Om het lichaam te onderhouden moet je dus het bindweefsel onderhouden. Met massa, zoals dumbells, geef je het bindweefsel prikkels. Maar met bewegende massa, zoals in de XCO, geef je het bindweefsel een extra nastoot. Jan Hermans, fysiotherapeut, kwam via een oud tennisballenblik, gevuld met zand uit op kleurig aluminium met mooie handgreep. Er zijn diverse maten en gewichten, voor elk niveau van training. Het principe wordt reactive impact geneomd. Als u de buis beweegt, stimuleer je met de heengaande beweging altijd de teruggaande beweging. En u gebruikt uw lichaam als bewegingsapparaat, dus spant u ‘natuurlijke korset’ van rug- en buikspieren aan.
Meer informatie: www.xco.nl
[top] 14 december 2005

Moe van de stappenteller
Wie tienduizend stappen per dag loopt, is gezond bezig. Maar in de praktijk lijkt dat een onhaalbaar ideaal. Soms worden ze ook pedometer genoemd. Enige tijd geleden gaf hamburgerketen McDonalds ze weg en momenteel deelt Unilever-dochter Becel, in samenwerking met de Hartstichting, de bewegingsmeter uit. Waarom wordt het kleine apparaatje van nauwelijks enkele centimeters groot, zo stevig gepromoot? Simpel: we eten te veel en we bewegen te weinig en worden daardoor te dik. En de stappelteller, die met een clip aan de broekriem kan worden bevestigd, zou mensen stimuleren om vaker te lopen.
Over het algemeen wordt gezegd dat wie 10.000 stappen per dag loopt, goed bezig is. Gezond bewegen is overigens iets heel anders dan afvallen. Wie gewicht wil verliezen, moet, naast gezond eten, nog veel meer lopen: 14.000 stappen. Wie haalt die hoge aantallen? Bijna niemand. Geschat wordt dat een mens zo’n 6000 passen per dag zet.
Om niet iedereen onmiddellijk te ontmoedigen, is het handig niet blind te staren op dat magische getal van 10.000. Heeft iemand bijvoorbeeld 5000 stappen gelopen, krik de doelstelling dan op met tien procent. Als dat makkelijk wordt gehaald, doe er dan weer tien procent bij.
Wie niet van de teller gebruik wil maken, heeft misschien houvast aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB): 5 keer per week een half uur ’matig inspannende activiteiten’. Matig inspannend is volgens de deskundigen een half uur wandelen in een redelijk hoog tempo (zo’n 5 tot 6 km per uur) of met met de fiets gemiddeld 15 km per uur halen.
[top] 21 november 2005

Kinderen hoogstens twee uur achter tv of computer
Kinderen mogen niet meer dan twee uur per dag televisie kijken of achter de computer zitten. Dat is een van de vijftien normen voor opgroeien met een gezond gewicht. De dinsdag gepubliceerde normen van het gezondheidsinstituut NIGZ maken deel uit van het Convenant Overgewicht, dat minister Hoogervorst (Volksgezondheid) met het bedrijfsleven en NOCNSF heeft gesloten. Televisiekijken is een van de minst energieverbruikende activiteiten in het bestaan van kinderen. Het NIGZ wil die activiteit vergroten door kinderen aan te raden lid te worden van een sportclub en te lopen of te fietsen van en naar school.
Verder is frisdrank onder de vijf jaar taboe, voor de ouderen is alcohol een boosaardige dikmaker en snacks mogen met mate. Water drinken is veel beter, snacks niet vaker dan twee keer per week. Het NIGZ raadt voorts aanstaande moeders een gezonde leefstijl aan. Ook heeft borstvoeding een positief effect op het voorkomen van overgewicht bij kinderen.
Doel van de actieplannen is om overgewicht bij kinderen onder de 19 jaar tot stilstand te brengen. Vanaf 2011 dient het aantal 5-jarigen met overgewicht niet verder te stijgen. Maar aangezien het plan al volgend jaar ingaat, wordt de doelstelling bij voorbaat beïnvloed door het gedrag van de huidige generaties.
[top] 1 november 2005

Lichaamsbeweging verkleint kans op Alzheimer
Lichaamsbeweging kan de kans op dementie en Alzheimer aanzienlijk verkleinen. Dat is de conclusie van een door het Zweedse Karolinska Instituut uitgevoerd onderzoek, waarvan de resultaten in het medisch tijdschrift The Lancet zijn gepubliceerd. Al langer was bekend dat lichaamsbeweging verschijnselen als hoge bloeddruk, diabetes en hartziekten kan voorkomen en beheersen. Nu blijkt dat bovendien de kans op dementie en Alzheimer afneemt, wanneer iemand van middelbare leeftijd twee keer per week actief bezig is. Ook op de lange termijn heeft beweging een positief effect op de hersenen.
De wetenschappers onderzochten bijna 1500 patiënten van 65 tot 79 jaar op verschijnselen van dementie en Alzheimer. Daarvoor waren de deelnemers al 35 jaar in hun bewegingsgewoontes gevolgd. Mensen die gemiddeld twee keer per week iets actiefs deden, bleken 50 procent minder kans op dementie en 60 procent minder kans op Alzheimer te hebben.
[top] 4 oktober 2005

Trilapparaten omstreden in kringen bewegingswetenschappers.
Begin 1999 kwamen ze op. Waar een trilplaat al niet goed voor zou zijn. Een betere doorbloeding, meer lenigheid, meer spierkracht, lymfedrainage, pijndemping, een stralender huid, een betere stofwisseling. En dit aleemaal in een fractie van de tijd die andere sportoefeningen vergen.
Trilapparaten mogen dan met grote aantallen over de toonbank vliegen, daarmee zijn ze nog niet minder omstreden in kringen van fysiotherapeuten en bewegingswetenschappers. Zo kan Ida Buist, fysiologisch onderzoeker aan het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) een schampere lach niet onderdrukken als ze met de mooie beloften van de trilplaat wordt geconfronteerd. ,,De korte trillingen die zo’n apparaat teweegbrengt, zijn niet of nauwelijks functioneel. Uit een onderzoek dat ik een paar jaar geleden naar de werking van de trilplaat heb gedaan, bleek dat je er niet meer kracht van kreeg, wél meer spierpijn.’’ Buist weet zich in haar opvattingen gesteund door collega-bewegingswetenschappers aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Na veertien weken trainen en trillen vond een onderzoeksteam onder leiding van Jo de Ruiter geen enkele verbetering op het gebied van (explosieve) spierkracht en sprongkracht. Connie Breukhoven mag verkondigen dat ze dankzij de trilplaat van haar cellulitis is genezen, volgens het VU-onderzoek rammelen bij de glamourkoningin hooguit de kronen uit haar gebit.
[top] 16 september 2005

Tot 3,8 jaar levenswinst door lichaamsbeweging
Mannen leven tot 3,8 jaar langer en gezonder door intensieve lichaamsbeweging zoals wielrennen en hardlopen; vrouwen 3,5 jaar langer. Verder is het bieden van ondersteuning om te stoppen met roken de meest kosteneffectieve manier om hart- en vaatziekten te voorkomen. Dit stelt Oscar H. Franco Durán, wetenschappelijk onderzoeker in de Maatschappelijke Gezondheidszorg aan het Erasmus MC, in zijn proefschrift Cardiovasculaire ziektepreventie. Van meta-analyses tot levensverwachting. Hij promoveert op 31 augustus 2005 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.
[top] 25 augustus 2005

Drie keer meer kans op bloedstolsels door stilzitten
De remedie is beweging. Lang stilzitten verhoogt niet alleen bij vliegtuigpassagiers het risico op trombose. Mensen die langer dan vier uur in een vervoermiddel of achter de pc zitten, lopen een drie keer zo hoog risico op het ontstaan van bloedstolsel in een bloedvat. Die conclusies trekt trombosedeskundige F. Rosendaal.
[top] 16 augustus 2005

Ontbijt niet nodig?
Het alom bekende diëtisten- en doktersadvies dat het niet goed is je ontbijt over te slaan wordt tegengesproken door een Amerikaans onderzoek. Wetenschappers van het National Institute on Ageing in het Amerikaanse Baltimore adviseren het tegenovergestelde van de tot nu toe gegeven adviezen. Volgens de Amerikaanse onderzoekers, is een flinke maaltijd vlak voor het slapen gaan juist gezond. Dit zou niet alleen leiden tot gewichtsverlies, maar ook de bloeddruk verlagen en bescherming bieden tegen hartaanvallen en hart- en vaatziekten. Zij baseren voor een groot deel hun conclusies op onderzoeken die op ratten gehouden zijn. De onderzoekers denken dat de positieve effecten van hun opmerkelijke eetpatroon worden veroorzaakt doordat het lichaam op deze manier wordt gedwongen om proteïnen en andere chemicaliën te produceren, die normaal alleen in 'stress'-situaties worden aangemaakt, bijvoorbeeld tijdens een lichamelijke training. Er zouden ook stoffen worden aangemaakt die het afbreken van hersencellen tegengaan en die andere cellen beschermen tegen kanker.
[top] 01 augustus

Knieprothese beter door slijtvaste kunststof
Onderzoekers van de Technische Universiteit Eindhoven hebben een nieuwe methode ontwikkeld om polymeren (kunststoffen of plastics) te maken. Dat kan al op betrekkelijk korte termijn leiden tot bijvoorbeeld knieprotheses die levenslang meegaan. De huidige knieprotheses hebben een levensduur van tien tot vijftien jaar. Ze worden gemaakt met polyethyleen als beschermingslaag tussen het bot en de keramische of metalen delen van de prothese. Het polyethyleen dat met behulp van de nieuwe methode wordt gemaakt, is veel homogener van samenstelling en daardoor veel slijtvaster dan met de huidige productiemethode mogelijk is. Daardoor gaat het tien tot honderd keer langer mee, hebben de eerste proeven uitgewezen. Wanneer het Eindhovense procédé daadwerkelijk voor producten zal worden gebruikt, is moeilijk te zeggen. Dat hangt af van de industrie, die methoden moet ontwikkelen die goedkoop genoeg zijn om de productie rendabel te maken.
[top] 1 augustus 2005

Pijn na operatie: meten is weten
Na een operatie of andere ziekenhuisbehandeling kan pijn optreden. Om het herstel te bespoedigen, is een goede pijnbestrijding van groot belang. Een ziekenhuis kan aan pijnbestrijding doen door pijnmetingen te verrichten. Patiënten kunnen op een meetlat met een schaal van 1 tot 10 aangeven hoeveel pijn ze hebben, waarbij 0 staat voor geen pijn en 10 voor de ergst denkbare vorm van pijn. Het HagaZiekenhuis, locatie Rode Kruis, claimt dat alle patiënten in de eerste 72 uur na de operatie een score van 4 of minder laten aantekenen. Voor de duidelijkheid: 4 of minder wordt alom als acceptabel beschouwd. Het HagaZiekenhuis vraagt patiënten minstens vier keer per dag hoeveel pijn ze hebben, ook als ze drie keer antwoorden dat ze pijnvrij zijn. Hoe meer pijn, des te vaker de vraag uiteraard wordt herhaald. Het soort medicatie - licht of juist zwaar - hangt vooral af van de soort ingreep. Het meten van pijn is in het HegaZiekenhuis al bijna net zo normaal als het opnemen van de pols of het meten van de bloeddruk.
[top] 26 juli 2005

Een telefoonelleboog
Naast een sms-duim en mogelijk stralingsgevaar, kan het veelvuldig gebruik van een mobieltje ook leiden tot een telefoonelleboog, zo waarschuwen althans Amerikaanse dokters. Als iemand zijn arm buigt om een mobiele telefoon bij het oor te houden, strekt die persoon de Nervus Ulnaris over het ellebooggewricht. Bij lange gesprekken kan de N. Ulnaris beschadigd raken en zelfs afsterven, aldus de artsen. De symptomen van een telefoonelleboog variëren van stijfheid, tintelende vingers, elleboogpijn tot amper kracht meer in de handen. Bellers tussen de dertig en vijftig maken de meeste kans deze aandoening te krijgen.
Dr. John Fernandez van het Rush University Medical Centre in Chicago was de eerste die de diagnose stelde en komt het steeds vaker tegen.
[top] 9 juli 2005

Gymles verplichten op scholen
De gymles op school moet wettelijk verplicht worden. Het gaat daarbij om zeker drie uur gymles per week. Dat vindt voorzitter Erica Terpstra van sportkoepel NOC*NSF. "De scholen moeten hiervoor professionele sportleraren aanstellen", zegt Terpstra zaterdag in het Algemeen Dagblad.
Terpstra gaat met de uitspraken tegen minister Maria van der Hoeven van Onderwijs in. Van der Hoeven wil juist de verplichte gymles schrappen. Middelbare scholen moeten nu nog twee tot drie uur gym per week geven. Volgens Terpstra staat het voornemen van Van der Hoeven haaks op de grote zorgen bij onder meer de overheid en de Hartstichting over de toename van het aantal te dikke kinderen. Terpstra gaat dinsdag een convenant sluiten met Van der Hoeven waarin de minister belooft om sport op school te stimuleren. De voorzitter van NOC*NSF vindt dat sport op school 'niet minder, maar juist meer' gegeven moet worden en hoopt dat Van der Hoeven voor dinsdag tot inkeer komt. "Er is meer en meer draagvlak voor verplicht gym op alle scholen", zegt Terpstra in de krant.



[top] 4 juni 2005

Nederlander bezuinigt op gezondheidszorg
Zestien procent van de Nederlandse bevolking heeft het afgelopen half jaar bezuinigd op gezondheidszorg omdat zij de kosten te hoog vindt. Mensen zien vooral af van behandelingen die het ziekenfonds sinds begin vorig jaar niet meer vergoed, zoals tandartszorg en fysiotherapie. Dat blijkt uit een onderzoek van zorgverzekeraar Achmea en de regionale kranten die zijn aangesloten bij de persdienst GPD. Aan de enquête namen ruim 12.000 lezers van deze dagbladen deel.
Uit een onderzoek van de Universiteit van Tilburg van vorig jaar bleek dat 11 procent van de Nederlanders afzag van zorg wegens de kosten. Dat uit het nieuwe onderzoek een hoger percentage naar voren komt, betekent niet per definitie dat het aantal groeit. Elf procent zou een ondergrens kunnen zijn.
[top] 4 juni 2005

Oefentherapie bevordert het functioneren bij rugklachten
Oefentherapie kan pijn verminderen en bevordert het functioneren van patiënten met lage rugklachten. Dit concludeert epidemioloog Maurits van Tulder van het VU medisch centrum. Om de effectiviteit van oefentherapie te onderzoeken zijn 61 studies geanalyseerd. Daarin wordt oefentherapie vergeleken met de resultaten van patiënten die geen therapie of een andere therapie kregen aangeboden. Met name recente studies hebben aandacht voor het effect van therapie bij patiënten met chronische rugpijn. Uit deze studie blijkt dat deze patiënten voordeel hebben van oefentherapie.
Daarnaast werd een tweede literatuurstudie gedaan onder 43 onderzoeken die zich speciaal richten op oefentherapie bij patiënten met chronische rugpijn. Hierin werd de vraag beantwoord wat het effect is van therapie en meer specifieke interventies op het verminderen van pijn en verbetering van het functioneren van deze patiënten. Uit de analyse blijkt dat maatgerichte, individuele oefentherapie onder begeleiding van een fysiotherapeut het meest effect heeft. Bij volwassenen met chronische klachten hebben met name rekoefeningen en spierversterkende oefeningen het beste resultaat. Het is de eerste keer dat een dergelijke studie op deze schaal werd gedaan.
Van Tulder en zijn collega’s tonen met deze literatuurstudies duidelijk het positieve effect aan van oefentherapie voor patiënten met chronische rugklachten.
[top] 20 mei 2005

Kijken gezonder dan meedoen
Bij de 25ste Fortis Marathon Rotterdam heeft 25 procent van de lopers de eindstreep niet gehaald. Voortijdig opgebrand. Ja, het lijf krijgt veel te verduren tijdens deze uitputtingsslag. Ook degenen die de streep halen voelen zich bepaald geen beter mens zodra ze over de finish zijn gestrompeld. Het bewegingsapparaat krijgt een opdonder, darmen en hersenen blijven verstoken van de normale doorbloeding, spieren raken beschadigd en een hoog oplopende lichaamstemperatuur kan her en der in het lijf onherstelbare schade berokkenen.
Neem het maagdarmstelsel. Tijdens de duurloop daalt de doorbloeding in deze weke delen naar 20 tot 30 procent van wat normaal is. Het slijmvlies kan hierbij beschadigd raken waardoor sommige sporters via de ontlasting zoveel bloed verliezen dat er chronische bloedarmoede ontstaat.
En wat te denken van het gevaar van de oplopende lichaamstemperatuur gedurendede te leveren inspanning. Die temperatuur stijgt tijdens het lopen één of twee graden. Als het mooi weer is en iemand drinkt te weinig, kan zich hyperthermie voordoen, waarbij de temperatuur boven de 41 graden uitstijgt. Het risico bestaat dat zich dan spier- of hersenschade voordoet of dat de nieren worden aangetast.
Ongeacht de temperatuur van lijf en atmosfeer krijgen de gewrichten er tijdens de marathon van langs. Wie dik 40 kilometer hardloopt, landt tamelijk hardhandig zo'n 32.000 keer met zijn lijf op het asfalt. Door de snelheid van het lopen krijgen voeten, enkels, scheenbenen, knieën, heupen en rug ono